ABD’nin önde gelen gazetelerinden The New York Times’ın bugünkü sayısında Amerikan yönetiminin IŞİD’in para kaynaklarını kurutma çabasında en önemli engeli Türkiye’nin teşkil ettiğini ortaya koyan bir haber yayınlandı.
Haberde resmi yetkililere dayanılarak Amerikan yönetiminin, IŞİD’in milyonlarca dolarlık petrol kaçakçılığını önlemeye çalıştığı, ancak bugüne kadar Türkiye’yi işbirliğine ikna edemediği belirtildi.
Dahası, kimi uzmanlarca Türkiye’nin güney bölgesinin IŞİD’in bir numaralı pazarı haline geldiği ve bu karaborsa ticaretten ‘belki de bazı hükümet yetkilileri de dahil’ rant sağlayan Türklerin sayısının hiç de az olmadığı ileri sürüldü.
IŞİD’in 1 numaralı ticaret ortağı Türkiye: Petrol IŞİD’den rafineri Türkiye’den!
‘Türkiye’nin vereceği karar’
The New York Times’ın haberinde şu ifadelere yer verildi:
“Batılı istihbarat yetkilileri Irak ve Suriye’den Türkiye’nin güneyindeki sınır illerine yönelik petrol sevkiyatının izini sürebiliyor. Dahası bu sevkiyatı gerçekleştiren petrol tankerlerinin vurulup vurulmamasına dair ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) içinde hararetli bir tartışma konusu. Ve bir yetkilinin ifadesiyle artık bu seçenek dışlanmıyor.
Obama yönetimi Türkiye’yi açıktan eleştirmekten kaçınıyor. Türkiye gerek kendi topraklarından Irak ve Suriye’ye militan geçişini, gerekse tersi istikametteki petrol akışını kontrol edemediğini savunuyor.
‘Türkiye IŞİD’den petrol satın alıyor’
ABD Başkanı Barack Obama ile Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan arasındaki görüşmeleri ‘hassas’ diye niteleyen üst düzey bir yetkili, IŞİD’i dizginlemek için ne yapacağının “Türkiye’nin vereceği bir karar” olduğunu söylüyor.
‘Görüşmeler giderek daha gergin geçiyor’
Buna karşılık kapalı kapılar ardında, IŞİD’in operasyonlarını finanse etmek için yüklü miktarda gelir ettiğine ilişkin görüşmeler giderek daha gergin geçiyor. Özellikle de Obama’nın geçen çarşamba günü örgütü yok etmeye ant içmesinden bu yana…
Türkiye’nin petrol ticaretini kırma konusundaki başarısızlığı, Obama yönetiminin gerek IŞİD’e karşı bir koalisyon oluşturma gerekse örgütün can damarını kesmede karşı karşıya bulunduğu zorluğu simgeliyor. Zira, örgütün militan devşirebilmesi, mevcut militanlarının cebini doldurabilmesi ve nüfuz alanını genişletebilmesi için nakit paraya erişimi hayati önemde.”
‘Türkiye büyük hayalkırıklığı’
The New York Times’ın haberinde, dış politika uzmanı Juan Zarate’nin şu görüşüne de yer verildi: “Türkiye, bu koalisyon denkleminin bilinmeyeni. Büyük bir hayalkırklığı bu: Önde gelen bir NATO müttefiki söz konusu ama IŞİD’e giden para, militan ve desteği kesmeye niyetleri var mı yok belli değil.”
The Wall Street Journal çok sert: Ankara artık ABD’nin müttefiki değil
Haberde Türkiye’nin Cidde bildirisini imzalamadığı hatırlatılarak, Türk yetkililein Amerikalı muadillerine IŞİD tarafından 49 diplomatları rehin tutulurken örgüte karşı açık tavır alamayacaklarını söylediği de kaydedildi.
Görüşmelerde ağırlıklı konu bu
Haberin devamında, “Buna karşılık Obama yönetimi yetkilileri Türkiye’nin IŞİD’e nakit akışını sekteye uğratmaya gücünün yeteceği görüşünde. Biri şöyle konuşuyor: “Belki tamamen kesemezsiniz ama epey azaltabilirsiniz.”
Washington Post: IŞİD Reyhanlı’yı ‘özel AVM’ gibi kullandı, Türkiye örgüte kırmızı halı serdi
New York Times’ın haberinde bir başka yetkiliye dayanarak verilen bir başka bilgi de, Obama’nın ulusal güvenlik ekibinin şu son iki haftada Erdoğan ve diğer Türk yetkililerle örüşmelerinde IŞİD’ın mali kaynaklarının da ele alındığı. Buna göre Amerikalılar özellikle IŞİD’in kontrolündeki Suriye ve Irak topraklarında bulunan bir düzineye yakın petrol sahası ve rafineri üzerinde durdu.
‘IŞİD’in bir numaralı pazarı Türkiye’
ABD’li uzmanlara göre IŞİD’in bu kaynaklardan elde ettiği gelir günde 1 ila 2 milyon dolar arasında. IŞİD’in sadece Irak’ta elinde tuttuğu bölgede günde 25 ila 40 bin varil petrol üretiliyor. Bunun da karaborsada ederi 1.2 milyon dolar.
Aynı uzmanlara göre bu karaborsanın başlıcı pazarı Türkiye’nin güney koridoru ve Türkiye giderek bu kayıtdışı ekonominin bir parçası oluyor.
Eski ABD’li elçiden net suçlama: Türkiye El Kaide’nin kolu El Nusra’ya yardım etti
Ancak Türk yetkililerin işbirliği yapmaktaki gönülsüzlüğü yüzünden bu kaçakçılık şebekelerini hedef almak zorlu bir mesele.
‘Belki Türk hükümet yetkilileri de işin içinde’
New York Times’e konuşan bir uzmana göre, “Türkler görmezden geliyor, çünkü ucuz fiyat işlerine geliyor. Hiç kuşkum yok ki bu işten para kazanan Türklerin sayısı da az değil. Hatta bunlar hükümet yetkilileri de dahil olabilir.”
Haberde Batılı bir diplomatın şu ifadeleri de yer aldı: “Uzun vadeli Amerikan planı, Türkiye’yi bu kaçakçılık şebekelerini hedef almaya ikna etmek. Batılı bir diplomata göre bu şebeklerin bazıları güçlü Türk seçkinlerine de rant sağlıyor.”
