Mardin’in Dargeçit ilçesinde yapılan kazılarda yeni bir inanç ve kültür havzası bulundu. Keşfedilen bu alanın Şanlıurfa’daki 12 bin yıllık Göbeklitepe ile yaşıt olduğu tahmin ediliyor.
Ilısu Barajı yakınlarında, Nevala Maherk Çayı Bölgesi’ndeki Boncuklu Tarla ören yerinde 11 yıldır devam eden kazı çalışmalarında ortaya çıkan buluntuların, dünya arkeolojik tarihi acısından çok önemli olduğunu düşünülüyor. Mardin Müze Müdürü Sanat Tarihçisi Mehmet Deniz, kazı alanında yapılacak düzenlemelerle keşfedilen alanın önümüzdeki süreçte ziyarete açmayı hedeflediklerini söyledi.
Buluntuların M.Ö. 12 binli yıllara ait olduğunu söyleyen Deniz, şöyle konuştu: “Göbeklitepe ile ciddi benzerlikler taşıyan özel bir yapının keşfedilmesi, dünya arkeolojik tarihi açısından çok önemli olduğu gibi, bizleri de çok heyecanlandırdı. 2012, 2017 ve 2019 yılında yapılan kazı çalışmaları, toplamda 35 yerde, yaklaşık 3 bin metrekarelik alanda gerçekleştirildi. Şu ana kadar yapılan kazılarda, M.Ö. 12 binli yıllara ait buluntulara rastladık. Bunlardan en önemlisi Göbeklitepe’de rastlanan ‘T’ biçimli dikilitaşlara benzer, tapınak olarak kullanıldığı düşünülen yapılar. Şanlıurfa çevresindeki yerleşimlerde rastlanılan bu yapıtlardan bu bölgede başka yerlerde olması da zaten normaldi. Biz bunun beklentisi içindeydik. Göbeklitepe’ye 40- 50 kilometre mesafelerde bulunan Karahan Tepe, Sefer Tepe, Nevali Çori ve Hırbetsuvan gibi arkeolojik sit alanlarında ‘T‘ biçimli dikilitaşların bulunduğu yapılar tespit edilmişti. Boncuklu Tarla yerleşim yeri Ilısu Barajı ve HES projesi kapsamında yapılan yüzey araştırmalarında ilk kez 2008 yılında tespit edilmiş ve Çanak Çömleksiz Neolitik Dönemi temsil eden bir yerleşim yeri olarak nitelendirilmişti. Göbeklitepe ile çağdaş dönemde yer alan Epi-Paleotik olarak isimlendirilen Neolitik öncesi dönemden itibaren yerleşimlere uzun süre ev sahipliği yapan Boncuklu Tarla, kazıların sürmesiyle insanlık tarihinin önemli bir evresi olan tarım, evcilleştirme, yerleşik hayat ve inanç konuları hakkında önemli bilgiler verecek.”
Kazıların bilimsel danışmanlığını yürüten Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ergül Kodaş ise alanda yapılan kazı çalışmalarıyla yerleşim yerinde, Geç Epipaleolitik Dönem’den Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’ın ilk evrelerine kadar geçen süreci içeren altı ayrı tabaka bulunduğunu söyledi.
