24 Haziran’daki seçimleri izlemek için Türkiye’ye davet edilen AGİT ilk temaslarının ardından yayınladığı raporunda gözlemci sayısının artırılmasını önerdi.
Cumhuriyet’ten Duygu Güvenç’in haberine göre, durum tespiti için yapılan ziyaretin ardından heyet, seçimlerde 28 uzun dönemli ve 350 kısa dönemli gözlemcinin bulunmasını ve seçimlerin ülke genelinde yaygın şekilde gözlemlenmesini istedi.
AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu (DKİHB) 16 Nisan referandumunu 11 uzun dönemli ve 24 kısa dönemli uzman ile takip etmişti.
İlk değerlendirmede, yasal mevzuatın büyük oranda değiştiğine dikkat çekilirken, DKİHB’nin önceki tavsiyelerine de uyulmadığı anımsatıldı. Özellikle de seçim yasalarına yönelik düzenlemelerde partiler arasında kapsayıcılık, uzlaşının eksikliği vurgulandı.
İlk değerlendirmede idari kaynakların kötü kullanılmasının ve eşit kampanya koşullarına yönelik kaygıların altı çizilirken, OHAL nedeniyle alınan güvenlik önlemlerinin de özgür kampanya yapmaya engel olabileceği ve seçmenlerin bastırılmasına yol açabileceğine dair endişeye dikkat çekildi.
Raporda Türkiye’deki medya ortamının ‘hükümetteki partiyle ilişkili olduğu’ vurgulanırken, ‘otosansür ve gazetecilere yönelik baskı’ nedeniyle analitik bir takibin sınırlı olacağı belirtildi. Çok sayıda medya organının belli partilerin adayları hakkında haberlerini kısıtladığı da belirtilen raporda, mevzuata rağmen seçim gözlemcilerine gözetleme olanağı sağlanmadığı ifade edildi.
TRT’nin ‘eşit yayın’ ilkesi
Heyetin 8-10 Mayıs’taki ilk temaslarının ardından yayımlanan raporda TRT’nin cumhurbaşkanı adaylarını bir tartışma programında buluşturmama nedeni ilginç bir gerekçeyle açıkladığı ortaya çıktı. TRT, aslında tüm adayları bir tartışma programında buluşturmak istemiş, ancak cumhurbaşkanı katılmayacağını açıkladığında bunun ‘eşit yayın’ ilkesini korumak için iptal etmiş.
