Britanya’nın köklü gazetelerinden Guardian, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türkiye’yi bir ‘sultanlığa’ çevireceğini, ancak daha önce de olduğu gibi sivil toplumun yeniden bir direniş başlatabileceğini yazdı.
Guardian’ın bugün yayınlanan başyazısında referandum sonucuna ilişkin şu değerlendirmeler yer aldı: “Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a eşi benzeri görülmemiş yetkiler veren, geniş kapsamlı bir anayasa değişikliğinin onaylandığı pazar günkü referandum sonucunda, Türkiye’nin siyasi tarihinde iç karartıcı ve sonu bilinmeyen yeni bir döneme girdiğini söylemek abartı olmaz. Uygulanması halinde bu reformlar, Atatürk’ün Osmanlı İmparatorluğu’nun enkazı üzerine bir cumhuriyet inşa etmesinden yaklaşık bir yüzyıl sonra Türkiye’yi neredeyse yeniden bir sultanlığa çevirecek.”
Türkiye’de otokratik sistemin daha tamamlanmadığı ifade edilen yazıda, ilk olarak kuvvetler ayrılığı prensibinin yerle bir edileceği belirtildi: “Türkiye, Atatürk’ün mirasını desteleyenlerle, alaşağı etmek isteyenlerin, seküler sistemi savunanlarla muhafazakar İslami değerleri benimseyenlerin, Kürt milliyetçileriyle Türk milliyetçilerinin, bir zamanlar egemen olan askeri yapıyla AKP elitlerinin arasında bölünmüş bir millet ve gerilimin daha da artması kaçınılmaz.”
‘Erdoğan halkı ‘kasıtlı olarak’ kutuplaştırıyor’
Referandumun darbe girişiminin ardından gelen olağanüstü siyasi baskı altında geçtiği ifade edilen başyazıda, on binlerce kişinin hapse atıldığı, onlarca gazetecinin sürgün edilip tutuklandığı, on binlerce devlet memurunun, akademisyenin, hakimin de ihraç edildiği hatırlatıldı.
Erdoğan’ın Türkiye’yi ‘kasıtlı olarak’ kutuplaştırdığını savunan gazete, Erdoğan’ın otoriter bir yola sapmasında, güç arzusu, paranoya ve danışman çevresinin giderek daralmasının rol oynadığı savunuldu.
‘Direniş yeniden başlayabilir’
Guardian, Türkiye’de daha önce olduğu gibi sivil toplumun ‘direniş’ başlatabileceğine de işaret etti: “Türkiye’de sivil toplum, 2013’teki Gezi Parkı eylerimlerinde olduğu gibi, giderek artan despotizme karşı koydu. Türkiye, her ne kadar hırslı ve zalim olsa da tek bir adamın bünyesinde toplanamayacak veya sıkışıp kalamayacak kadar karmaşık bir ülke. Direniş yeniden başlayabilir. Fakat şu an için, Erdoğan’ın ülkenin kurumlarını insafsızca altüst ettiği günlerde, Avrupa’nın sunabileceği bütün desteği hak eden kişiler, değerler için cesurca mücadele eden ve milyonlarca vatandaşın boyun eğmek zorunda olmadığını bilen Türkiye’nin demokratları.”
