Lozan konusunda kimse Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın tutarsız olduğunu iddia edemez; her zaman eleştirel oldu. Daha öncekileri saymıyoruz. Cumhurbaşkanı seçildiğinden sonra Lozan’dan söz ettiği konuşmalar Cumhurbaşkanlığı internet sitesinde var.
Yine de örneğin 24 Temmuz 2015’te, Lozan’ın 92’inci yıldönümü üzerine yayınladığı mesajda “Türkiye Cumhuriyeti, kuruluş yıllarında temelleri atılan vizyonu hayata geçirmek için sahip olduğu azim ve heyecanı aynen koruyarak, hedefleri doğrultusunda kararlılıkla ilerliyor” demiş. Yani Lozan’ı anmasa da vizyonu olumlu saymış.
Öncelikle Erdoğan’ın “Birileri” sözüyle iki ay kadar önce rahmetle andığı “Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal başta olmak üzere, anlaşmanın mimarı olan tüm devlet adamlarımızı” mı kast ettiği açık değil. Atatürk dışında o devlet adamlarının başında her halde Lozan görüşmelerini yürütüp antlaşmayı imzalayan İsmet İnönü’nün de bulunduğunu var saymamız gerekir.
Ama bir de 15 Temmuz gecesi oluşan darbeye karşı birlik ruhunu överken sözün nasıl Lozan’a geldiği gerçekten izaha muhtaç. Çünkü Erdoğan’ın toplumun çok geniş bir kesimini kucaklayan 24 Temmuz 2016 Lozan açıklamasının da işaret ettiği üzere, Lozan var ki Yenikapı olabildi. Lozan’ı İstiklal Savaşı, Yenikapı’yı 15 Temmuz’da darbeye karşı direniş doğurdu.
Lozan ruhunu kaybedersek Yenikapı ruhunu korumak zorlaşır. İkisini de özenle korumakta fayda var.
