Türkiye’nin Suriye’ye ait bir savaş düşürmesi dünya basınında da geniş yankı buldu. İngiliz gazetesi Daily Telegraph’taki Richard Spencer imzalı analizde, “Beşar Esad’ın misilleme yapmaktan çekineceği” yorumu yapıldı. Analizin özeti şöyle:
‘NATO devreye girmeyecek’
* Türkiye’nin bir Suriye jetini düşürmesi, Beşar Esad’a karşı yürütülen savaşın ne kadar yanı başımızda olduğunun bir hatırlatmasıydı. Türkiye NATO’nun önemli ve değer verilen bir üyesi. Eski Sovyetler Birliği, İran ve Arap dünyasıyla komşu. Bu nedenle Türkiye’nin sınırlarında yaşananlar, NATO Anlaşması’nda ‘saldırıya uğrayan diğer üyelerin yardımına koşulmasını‘ öngören madde nedeniyle Britanya için de önemli.
‘Esad Batı’ya gerekçe vermez’
* Bu durum Britanya’nın da, hükümetin veya kamuoyunun bunu açıkça istememesine rağmen, savaşa kolayca çekilebileceği izlenimi veriyor. Fakat pratikte durum böyle bile değil. NATO Anlaşması’nın meşru müdafaa sözleşmesi, paradoksal biçimde Britanya’dan yardım istenmesi ihtimalini azaltıyor. Bunun nedeni şu: Esad başından bu yana Batı’nın, BM Güvenlik Konseyi’nde Rusya’nın vetosuna takılabilecek bir oylamayı baypas ederek askeri müdahaleyi yasal olarak haklı gösterecek bir gerekçe aradığını biliyor. Şu an Esad’ın Türkiye’ye misilleme yapması Batı’ya bu gerekçeyi sağlayacak. Dolayısıyla Esad’ın kendini frenlemesi daha da olası.
‘Türkiye ve Batı, muhalifleri destekliyor’
* Savaşın ironisi tam da burada. Türkiye dahil Batı, bir yandan askeri müdahaleden kaçınırken bir yandan da silahlı bir isyan hareketine ahlaki ve mali destek sağladı. Barışçıl çözüm istediklerini iddia eden Rusya ve İran da sahaya asker göndermek dahil askeri destek yağdırdı.
‘Erdoğan’ın söylemleri süreci hızlandırmayacak’
* Savaşın Suriye’nin sınırlarına taşmasının gerçek riskleri hafife alınamaz. Bu özellikle de, Esad yanlısı ve karşıtı olan grupların hafta sonunda yine çatıştığı Lübnan için geçerli.
* Muhalifler, rejimin savaş uçağının Türkiye tarafından düşürülmesine alkış tuttu. Fakat bu tür küçük zaferler onları zafere yaklaştırmıyor ve Erdoğan’ın Esad karşıtı tüm söylemlerine rağmen, süreci de hızlandırmayacak.
