İnönü-Churchill görüşmesine dair istihbarat belgesi yayınlandı

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) eski cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile eski Britanya başbakanı Winston Churchill arasındaki 30-31 Ocak 1943’teki görüşmeyle ilgili belge paylaştı.

Fotoğraf: İnönü Vakfı

İkinci Dünya Savaşı devam ederken Adana’ya gelen Churchill, dönemin cumhurbaşkanı İnönü’yle görüşmüştü. İngilizlerin isteği Nazi Almanyası’na karşı Balkanlarda yeni bir cephe açmak için Türkiye’yi savaşta yanlarına çekmekti.

Türk tarafıysa görüşmede Britanyalıların yanında savaşan Sovyetler Birliği’yle ilgili kaygılarını ve Mihver Devletleri’ne karşı olası bir savaşta malzeme-teçhizat isteklerini iletti.

İnönü’nün iki tarafı da oylayan tutumuyla Türkiye savaşa müttefiklerin yanında 23 Şubat 1945’te katılmıştı. Bu dönemde Almanların İkinci Dünya Savaşı’nı kaybedeceği neredeyse kesinleşmişti.

MİT’in yayınladığı belgede de Adana’daki Yenice İstasyonu’ndaki görüşmenin Alman çevrelerindeki yansımalarından söz ediliyor.

Belge: MİT

12 Şubat 1943 tarihli belgede şöyle deniyor:

* İngiliz Başvekili ÇÖRÇİL’in Adana ziyareti üzerine ilk gün büyük bir telaş gösteren Alman konsolosu, 4/2/943 günü 160 ve tercüman beşte beş bir çehre ile odasına çağırmış ve aynen şunları söylemiştir:

* “Şimdi sefarethaneden bir şifre aldım. Bu şifrede Türk Hükûmetinin Alman dostluğundan ayrılmıyacağına dair VON PAPEN’e kat’i teminat verdiği bildiriliyor.

* Bundan başka dostlarınız sizden bu mülâkat hakkında biz Almanların ne düşündüğünü soracak olurlarsa Almanya’nın bu mülâkatı büyük bir soğukkanlılıkla karşıladığını söyleyiniz.”

* Saygılarımla arz eylerim.

Fotoğraf: İnönü Vakfı

İçen Churchill olunca: Puro izmariti 43 bin TL’ye satıldı