Yapay zeka sohbet robotları, talep edildiğinde Müslüman kadınların fotoğraflarını düzenleyip başörtüsünü çıkarabiliyor.
Yapay zeka dijital olarak kadınların başörtüsünü çıkararak dünyada dini inancın en yaygın ve görünür ifadelerinden birini hiçe sayıyor.
The Guardian gazetesi, test etmek amacıyla ChatGPT, Grok, Gemini ve Claude’dan yapay zekayla üretilmiş bir başörtülü kadın görselindeki başörtüsünü çıkarmasını istedi.
OpenAI’ın ChatGPT’si ve xAI’ın Grok’u talimatı yerine getirdi. Fakat Anthropic’in Claude’u görsel düzenleyemediğini ya da üretemediğini, ayrıca bu özelliğe sahip olsaydı bile kimsenin başörtüsünü bir görselden kaldırmayacağını söyledi.
Gemini’ysa önce insanların görünümünü rızasız değiştiremeyeceğini ve gerçek kişilerin fotoğrafından giysi ya da başörtüsü kaldıramayacağını söyledi. Ne ki ‘daha Batılı’ göstermesi istendiğinde kadının başörtüsüz görselini üretti.
Fransız milletvekili Müslüman kadını hedef aldı
Geçen ay Fransa’da aşırı sağcı parti Ulusal Birlik (RN) Milletvekili Julien Odoul, yolda yürüyen bir Müslüman kadının hakiki fotoğrafını başörtüsüz ve abayasız haliyle X’te paylaşmıştı.
Odoul fotoğrafın değiştirildiğini gizlememişti.
Kadının saçının ve kollarının açıkça göründüğü değiştirilmiş görsele ‘LIBERTÉ FRANÇAISE’ (Fransız Özgürlüğü) notunu ekleyen Odoul, aynı kadının başörtüsüyle karşıdan karşıya geçerkenki orjinal fotoğrafını alıntılamıştı.
Odoul’un hangi aracı kullandığı hatta görseli kendi düzenleyip düzenlemediği bilinmiyor. Uzmanlara göre milletvekilinin eylemi dünyada teknolojinin kolaylaştırdığı ‘Müslüman karşıtı nefretin’ bir parçası.
ABD merkezli kar amacı gütmeyen düşünce kuruluşu Center for the Study of Organized Hate’in (CSOH) araştırmasına göre Müslüman karşıtlığının kol gezdiği Hindistan’da yapay zeka, nefret içeriklerinin üretiminde büyük rol oynuyor.
Öyle ki Müslüman kadınları cinselleştiren ya da Müslümanları insanlıktan çıkaran görsellerin üretiminde giderek yaygın kullanılıyor.
CSOH, ABD’de de Ilhan Omar ve Rashida Tlaib gibi önde gelen Müslüman kadın siyasetçilerin yapay zekayla üretilen benzer nefret içeriklerinin hedefi olduğunu tespit etti.
‘‘Bu durum Müslüman toplulukların, özellikle Müslüman kadınların hedefe konup saldırıya maruz kalmasında rastladığımız bir eğilimin yalnızca bir parçası’’ dedi CSOH’un araştırma direktörü Eviane Leidig.
Dini inanca müdahale
xAI mayısta Grok’un gerçek kişileri dijital olarak soyup ‘bikini türü açık giysilerle’ gösterme talebini yerine getirmesini engelleyen teknik önlemler aldığını duyurmuştu. Ama xAI’a ait sohbet robotu başörtülü bir kadını açmakta beis görmedi.
Başörtüsünü kaldıran ChatGPT, yapay zekayla üretilmiş bir kadının elbisesini çıkarmayı şöyle reddetti: ‘‘Fark şu: Başörtüsünü çıkarmak baştaki bir örtüyü değiştirir, elbiseyi çıkarmaksa kişinin bedenini açığa çıkarır.’’
ChatGPT son kertede başörtülü bir kadını dijital olarak açmanın ‘mahremiyete ya da dini inanca ciddi bir müdahale’ sayılabileceğini kabul etti.
Leidig’e göre bu farklı tutumlar yapay zeka sohbet robotlarının davranışını belirleyen topluluk kurallarındaki eksikliğin göstergesi. X gibi platformlar kuralları gevşek uyguladığı için aşırı sağcı isimlere gün doğuyor.
Leidig’e göre Müslüman kadınların başörtüsünün çıkarılması ‘‘(platform kurallarını) açıkça ihlal etmeyebilir ama yine de zararlı.’’
The Guardian Sih erkeklerin geleneksel olarak taktığı sarık için de benzer bir test uyguladı.
ChatGPT, yapay zekayla üretilmiş Sih bir erkeğin sarıksız görselini sorgulamadan üretti. Gemini’ysa önce Sih bir erkeğin sarıksız görselini üretmeyi reddetti, sonra tıpkı başörtülü kadın görselinde yaptığı gibi, ‘daha Batılı hale getir’ deyince erkeğin sarıksız yeni görselini üretti.
‘Cinsel istismar’
Herkesin erişebildiği yapay zeka sohbet botları ve başka ‘soyma’ uygulamaları, kadınları hatta bazen reşit olmayan kişileri dijital olarak soymak için yaygın kullanılıyor.
Britanya merkezli Center for Countering Digital Hate (CCDH), 29 Aralık 2025’ten 8 Ocak’a kadar yapay zeka üretimi cinsel içerikleri detaylı araştırdı.
Söz konusu 11 günde Grok yaklaşık üç milyon cinsel içerikli görsel üretti. Bunların 23 bini çocukları tasvir ediyordu. Bir içerikteyse bir çocuğun okula gitmeden çektiği selfie bikinili bir görüntüye dönüştürülmüştü.
11 günde her 41 saniyede bir çocukların yer aldığı cinsel içerikli görüntü üretildi.
CCDH’nin İcra Kurulu Başkanı Imran Ahmed şöyle dedi: “Son derece rahatsız edici. Grok bu sürede cinsel istismar niteliğindeki içeriklerin üretimi için bir makineye dönüştü. Bir kadını rızası olmadan soymak cinsel istismardır.”
