Apple yeni telefonunu tanıttı. Adı iPhone Duo… Marifeti ne? Ortadan ikiye katlanıyor. Kitap gibi açılıyor, cüzdan gibi kapanıyor. Türkiye’de fiyatı görünce cüzdan zaten açılmıyor!
Amerika’daki başlangıç fiyatı 1.999 dolar… Türkiye’deki etiketi 229 bin 999 lira… Teknoloji aynı, elma aynı, kutu aynı. Değişen yalnızca fiyatı…
Peki 2 bin dolarlık cihaz sınırı geçince nasıl 230 bin lira oluyor?
Etiketin 112 bin 734 lirası telefonun vergisiz bedeli. Kalan 117 bin 265 lirayı paylaşan paylaşana…
Sıranın başında Kültür ve Turizm Bakanlığı var. Payı yüzde 1.2… Kendisi küçük ama eli çabuk… Arkasında TRT bekliyor. “Bandrol” deyip yüzde 12’yi yazıyor. Sonra yüzde 50 ÖTV geliyor. Aslan payı onun… Yüzde 20 KDV apayrı bir hikaye…
KDV yalnızca telefonu vergilendirmiyor, önünde biriken vergilerin de üzerine biniyor. Verginin vergisi! Usul bizde böyle…
Sonuçta devletin tek bir Duo’dan aldığı para, telefonun vergisiz bedelinden 4 bin 531 lira daha fazla!
Burada duralım; hak yemeyelim. Farkın tamamı Maliye’nin değil… ABD’deki 1.999 doları bugünkü kurla çevirin, yaklaşık 97 bin lira… Bizim bütün vergi ve kesintileri bindirin, yaklaşık 198 bin lira… Oysa etiket 229 bin 999 lira…
Arada 32 bin lira daha var. Adına bölgesel fiyatlama deyin, kur tamponu deyin, risk primi deyin… Apple Türkiye’de etiketi bugünün kuruna göre değil, yarının korkusuna göre yazıyor.
Size şöyle anlatayım; 2026 net asgari ücret 28 bin 75 lira… Duo’nun en dolusu, en pahalısı 2 terabaytlık modeli… O 335 bin 999 lira… On iki ay para biriktireceksin. Bir yıllık maaş işte…
Asgari ücretli yemeyecek, içmeyecek, kira vermeyecek, fatura ödemeyecek, otobüse binmeyecek… Ancak öyle bir yıl sonra telefonun kutusunu açacak.
Bir de bu telefonu üreten şirkete bakalım… Apple’ın 11 Eylül kapanışı itibarıyla piyasa değeri yaklaşık 4.9 trilyon dolar…
Türkiye’nin “Rekor” diye açıklanan yıllıklandırılmış milli geliri 1 trilyon 706 milyar dolar… Bir Apple, yaklaşık 2.9 Türkiye ediyor.
