Nobel ödüllü akademisyen Daron Acemoğlu, Britanya merkezli Economist derginisin hakkında çıkardığı yazıdan memnun olmadığını duyurdu.
2024 Nobel Ekonomi Ödülü, Ermeni asıllı Türk vatandaşı Daron Acemoğlu ile Simon Johnson ve James A. Robinson’a verildi.
Economist 17 Ağustos’ta yayınladığı “Dünyanın en etkili ekonomisti pek de inandırıcı gelmiyor” başlıklı yazısında “Daron Acemoğlu büyük saygı görüyor, neden?” diye sordu.
X hesabındaki paylaşımda yazıdan memnun olmadığını belirten Acemoğlu şöyle dedi:
“Economist’in karalama yazısı gibi görünen makalesinden hiç memnun değilim. Bunun arkasında daha endişe verici bir durum (bunu ilerde paylaşacağım) var.
Onlardan yanıt için izin vermelerini rica ettim, cevabı bekliyorum. Dergide yayınlanmazsa cevaplarımı burada paylaşırım.”
Yazıdan öne çıkanlar şöyle:
* Bir ekonomiste içki ikram ederseniz, bazıları bu dev isim (Acemoğlu’nu kastediyor) hakkındaki gerçek fikirlerini söylemeye cesaret eder.
* “Teorik çalışmalarının bir çoğu yararlı fakat modellerini daha önce denenmiş ve başarısız olmuş popülist politikalara dayanak için kullanıyor” diye eleştiriyor bir ekonomist (isim verilmiyor).
* Bazı kişilerinse içkiden cesaret almasına gerek yok… Ekonomi yazarı Noah Smith, Acemoğlu’nun çalışmalarına gelen eleştirilere yanıt olarak “Hakkında tam on yıldır haykırıyorum” diyor.
* Araştırmacılar Acemoğlu’nun haziranda ortak yazarlarla yayınladığı düşük doğum oranının çalışma çağındaki yetişkin başına gayri safi yurtiçi hasıladaki hızlı büyümeyle ilişkili olduğunu öne süren makaleyi inceledi. Buna göre Japonya gibi nüfus kaybeden ülkelerin endişelenecek pek de bir şeyi olmadığı ima edildi.
* Pensilvanya Üniversitesi’nden Jesus Fernandez-Villaverde dahil bazı ekonomistler doğum oranlarının çöktüğü günümüzü anlamak için tarihsel ilişkilerin gerçekten yararlı olup olmadığını sorguluyor. Bu son derece makul. Fakat Acemoğlu’nun kullandığı sayısız matematiksel hesapların karşısında bu yeterince derinlemesine ele alınmamış gibi görünüyor.
‘Yapay zeka için kim harekete geçecek?’
* Acemoğlu’nun yapay zeka tartışmasındaki etkisi önde gelen ekonomistlerin imzaladığı ‘yapay zekayı insanları tamamlayacak ve topluma fayda sağlayacak bir yöne yönlendirmek’ için ‘harekete geçmemiz’ gerektiğini savunan bir açıklamada görülüyor.
* Harekete geçmesi gereken tam olarak kim? Trump yönetimi mi? Hangi tür yapay zekanın insanları tamamlayacağına kim karar verecek?
* İmza atan ekonomistler bile bu konuda tam emin olmadığını söylüyor. Acemoğlu’nun şöhreti o kadar büyük ki bazen eleştirel düşünme yeteneğini kaybedebiliyor.
I am not happy about the Economist’s article, which feels like a hit piece. There is also a background to it, which is more troubling (as I will share at some point). I asked them to allow me to respond. I am waiting for their answer. If not in the magazine, I will share my…
— Daron Acemoglu (@DAcemogluMIT) August 18, 2026
Daron Acemoğlu kimdir?
İktisatçı Daron Acemoğlu, 1967’de Ermeni bir anne-babanın çocuğu olarak İstanbul’da dünyaya geldi.
BBC’nin aktardığına göre Daron Acemoğlu’nun 1988’de vefat eden babası Kevork Acemoğlu, Türkiye’nin tanınmış ticaret hukuku uzmanlarından biriydi.
1991’de vefat eden annesi İrma Acemoğlu ise Kadıköy Aramyan Uncuyan Okulu’nun eski müdürlerindendi. İrma Acemoğlu şair ve edebiyatçı kimliğiyle de tanınıyordu.
Daron Acemoğlu, Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten sonra 1989’da İngiltere’deki York Üniversitesi’nde ekonomi alanında lisans derecesi, 1990’da London School of Economics’te matematiksel ekonomi ve ekonometri alanında yüksek lisans derecesi ve 1992’de London School of Economics’te ekonomi alanında doktora derecesi aldı.
Acemoğlu, 1993 yılından beri ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) ekonomi profesörü olarak görev yapıyor.
Acemoğlu ekonomi politik alanındaki çalışmalarıyla tanınıyor.
Uzun zamandır birlikte çalıştığı Simon Johnson ve James A. Robinson ile birlikte yazdığı onlarca makale bulunuyor.
Acemoğlu, Robinson ile birlikte Diktatörlük ve Demokrasinin Ekonomik Kökenleri (2006) ve Ulusların Çöküşü (2012) kitaplarını yazdı.
Ulusların Çöküşü (2012) kitabı yoksul bir toplumun zengin bir toplum haline gelmesi için siyasal bir geçirmesi gerektiği görüşünü ortaya koyuyordu.
İki iktisatçı bunun için sıradan yurttaşların, Fransa, Japonya, Botsvana, ABD örneklerinde olduğu gibi siyasal güce ulaşması gerektiğini savunuyordu.
Daron Acemoğlu, geçmiş röportajlarında ‘demokrasi, siyasi kurumlar ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ve diktatörlük baskısı gibi’ çalışma konularını ‘ergenlik çağında, özellikle yakın zamanda askeri darbe yaşamış bir ülkede büyürken’ merak etmeye başladığını söylemişti.
Acemoğlu günümüzün en çok atıf yapılan iktisatçılardan biri.
Aldığı çok sayıda ödül arasında Amerikan Ekonomi Derneği’nin verdiği John Bates Clark Madalyası da var.
