Ticaret Bakanlığı, araç kiralanmasında yetki belgesinden eğitim şartına ve kiralanacak taşıtların standartlarına kadar pek çok başlıkta yeni kurallar getirdi.
Yönetmelik, tüketicilerin yapacağı kiralamaları düzenliyor. Tüketici dışındaki kiracılara kısa ve uzun süreli kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında.
Yetki belgesi başvuruları, kurulacak bilgi sistemi üzerinden yapılacak
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi almasının zorunlu hale getirildi.
Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olmaları, vergi mükellefiyetinin bulunması, iş yerinin ikamet veya yönetmelikte belirtilenler dışındaki mesleki ya da ticari faaliyetler amacıyla kullanılmaması gerekiyor.
İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı ‘Seviye 4’ mesleki yeterlilik belgesine sahip olması şartı getiriliyor.
Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleriyle kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla 1 Ocak 2027’ye kadar Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin diğer işlemler bu sistem üzerinden yapılacak.
Klasik taşıtlar hariç 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek
Tüketici güvenliğinin ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla kiralamaya konu taşıtların nitelikleri de belirlendi.
Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. 180 bin kilometrenin üzerinde olan taşıtlar ile 300 bin kilometrenin üzerinde olan elektrikli araçlar kiralanamayacak. Periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan taşıtların kiraya verilmesi yasaklanacak.
Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30 bini geçen ilçelerindeki işletmelerin en az beşi, işletme adına tescilli olmak üzere en az 10 taşıta sahip olması gerekiyor.
Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerdeki işletmelerinse en az ikisinin işletme adına tescilli olmak üzere en az beş araca sahip olması gerekiyor. Ayrıca bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında birinin Türkiye’de üretilmesi koşuluyla en az iki hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulundurması zorunlu.
Depozito tutarına sınır
Depozito tutarına sınır getiriliyor. Buna göre alınabilecek depozito bir ila altı günlük kiralamalarda en fazla üç günlük kira bedeli, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalardaysa en fazla yedi günlük kira bedeli ile sınırlandırılıyor. Taşıtın tüketici tarafından iade edilmesini takip eden yedi gün içerisinde depozitonun iade edilmesi zorunlu hale getiriliyor. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise taşıtın teslimine 24 saatten az süre kalması kaydıyla tüketiciye rezervasyon tarihinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve kesinti yapılmaksızın rezervasyonda değişiklik yapma veya rezervasyonu iptal etme hakkı tanınıyor.
Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek. Bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.
İşletmeler, mevsim şartlarıyla trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı hallerde kış lastiği sağlanması zorunlu olacak. Sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanma hakkının ek bir ücret veya şarta bağlanması yasaklanacak.
İşletme ve kiracının anlaşmaya vardığı durumlar hariç, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar bulunmaksızın değer kaybı nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
İnternet ortamındaki işlemler
İşletmelere, hasar ve arıza durumlarında kiracıların her an ulaşabilmesini sağlayacak sürekli ve erişilebilir iletişim altyapısı oluşturma yükümlülüğü getirildi.
Kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadıklarını kontrol etmeleri zorunlu hale getiriliyor. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenerek tüketicilerin internet ortamındaki kiralama işlemlerinden de korunması sağlanıyor.
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari taşıt sayısı ve taşıt niteliklerine ilişkin şartları sağlamaları içinse 1 Ocak 2028’e kadar süre tanındı.
