Özbekistan'da alfabeye ğ, ö, ş ve ç harfleri ekleniyor

Özbekistan’da parlamentonun alt kanadı Latin alfabesine geçiş sürecine dair yeni bir yasayı onaylayarak senatoya gönderdi.

Chart showing basic letters G, O, Sh, Ch transforming to accented forms Ĝ ĝ, Ö ö, Ş ş, Č č with arrows indicating changes.
Görsel: BBC

BBC’nin haberine göre yasa senatoda da kabul edilirse Özbekistan alfabesi 28 harften oluşacak. Mevcut alfabede 26 harf ve üç harf kombinasyonu var.

Değişiklikle o’ yerine ö, g’ yerine ğ, ch yerine ç ve sh yerine de ş harfi yazılacak.

Yasa senatodan da geçerse Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in onayının ardından yürürlüğe girecek.

Son 100 yılda alfabede dördüncü büyük değişiklik

Bu, Özbek alfabesinde son 100 yıldaki dördüncü büyük değişiklik olacak. İlk olarak 1929’da Arap alfabesinden Latin alfabesine geçilmişti. 1940’taysa Latin alfabesinden Kiril alfabesine geçildi.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsız olan pek çok ülke gibi Özbekistan da Kiril alfabesini terk etti ve 1993’te Latin alfabesine geçilmesi için yasa çıktı. 1994-95’ten itibaren okullarda çocuklara Latin alfabesi öğretilmeye başlandı.

Fakat son derece yavaş ilerleyen geçiş süreci 33 yıldır tamamlanmadı. Örneğin Azerbaycan 2001’de Latin alfabesine geçişini tamamlamıştı.

Özbekistan’da 2016’da Şevket Mirziyoyev’in cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Latin alfabesine geçiş tekrar ivme kazandı.

Özbekistan ve Azerbaycan’ın yanı sıra Türkiye’nin de üye olduğu Türk Devletleri Teşkilatı da 2024’te 34 harften oluşan bir Ortak Türk Alfabesi hazırlamıştı. Alfabede Türkiye’de kullanılan harflere ek olarak ä (Azerbaycan’da Ə), ñ, q, x ve w harfleri de yer alıyordu.

Özbekistan’da mahkumlara okudukları kitap başına ceza indirimi

Erdoğan: Türkiye 34 harfli alfabeye hazır