Ümit Akçay: ABD hegemonyasının göreli gerilemesi

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

ABD hegemonyasının göreli gerilemesi uzun süredir tartışılan bir konu. ABD hâlâ finansal ve askeri üstünlüklere sahip. Dolar temel uluslararası rezerv para olmayı sürdürüyor. ABD Merkez Bankası Fed, küresel dolar likiditesi açısından son borç verme mercii işlevini koruyor. Amerikan finans piyasaları, ödeme sistemleri ve askeri kapasitesi uluslararası düzenin temel dayanakları arasında yer almaya devam ediyor.

Ancak ABD’nin finansal ve askeri üstünlüğü sürerken, İkinci Dünya Savaşı sonrasında sahip olduğu üretim üstünlüğü büyük ölçüde aşındı. Küresel imalat sanayisinin merkezi Doğu Asya’ya, özellikle de Çin’e kaydı.

Bu çelişki, bir “hiyerarşi yönetimi olarak emperyalizm” olarak adlandırılabilecek bir süreci hızlandırıyor. Burada söz konusu olan, ABD’nin üretim alanındaki üstünlüğü zayıflarken ticaretin, finansın, teknolojinin ve güvenlik kurumlarının Amerikan önceliğini yeniden üretecek biçimde düzenlenmesidir.

Ümit Akçay’ın yazısı