Brent petrol, ABD-İran anlaşmasına ilişkin gelişmelerin etkisiyle 80 doların altına indi.
Anlaşma dün gece (15 Haziran) duyurulmuş; düşüşe geçen brent petrol günü (dün) 83,17 dolardan tamamlamıştı. Fiyat bugün 15:41’de yaklaşık yüzde 4,26 azalarak 79,63 dolara kadar düştü.
Brent petrol böylece 4 Mart’tan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Aynı saatte ABD ham petrolünün (WTI) varili 76,96 dolardan alıcı buldu.
Düşüşte ABD/İsrail-İran savaşını sona erdirme ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri yeniden başlatma amacıyla ABD ile İran arasında imzalanan anlaşmaya ilişkin iyimserlik etkili oluyor.
Brent petrol, 28 Şubat’ta başlayan savaş öncesinde 70 dolar seviyelerindeydi. Savaş sırasındaysa 126,41 dolara kadar yükselmişti.
ABD-İran anlaşması
Arabulucu Pakistan’ın başbakanı Şahbaz Şerif, gece (15 Haziran), 28 Şubat’tan bu yana savaşan ABD ve İran’ın barış anlaşmasına vardığını duyurdu.
İslamabad Mutabakatı adlı anlaşmayı hem İran hem ABD tarafı doğruladı.
İki tarafın ‘Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirdiğini ilan ettiğini’ aktaran Şerif, resmi imza töreninin 19 Haziran’da İsviçre’de atılacağını duyurdu.
Pakistan başbakanı daha sonra ABD ve İran’a ‘diplomatik çözüm bulmaya bağlılıkları’; Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar’a ise arabuluculuğa katkıları nedeniyle teşekkür etti.
Peşinden Trump, Truth Social hesabından İran’la anlaşmanın tamamlandığını “Herkese tebrikler” diyerek duyurdu ve şöyle yazdı:“Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz açılmasını, aynı zamanda ABD donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın.“
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’yse mutabakat metninin imza töreninden önce kamuoyuna açıklanacağını aktardı; sonra şu bilgileri paylaştı:
“İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak.
60 günlük görüşmeler, ABD’nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır. Anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük sürede yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konular müzakere edilecek.”
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, “Trump’ın anlaşması bizi bağlamaz, İsrail, ABD’nin bir sömürgesi (tebaası) değil” dedi.
İsrailli Yedioth Ahronot gazetesi de Netanyahu’nun telefonda Trump’a “Lübnan’a ilişkin maddeler bizi bağlamaz, saldırılara devam edeceğiz” dediğini yazdı. Gazete, haberi adı açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdı.
Trump ve JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, mutabakatı dün imzaladı.
ABD ve İran, anlaşma öncesi 10-11 Haziran’da karşılıklı saldırılar düzenlemişti.
