ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulunun (NTSB) yayınladığı uçuş verileri 2022’de Çin’de 132 kişinin öldüğü uçak kazasında kasıt olduğu yönündeki iddiayı güçlendirdi.
Kunming-Guangcou seferini yapan China Eastern Hava Yollarına ait ‘5735’ sefer sayılı uçak, 21 Mart 2022’de öğle saatlerinde Vucou şehrinin Tıng ilçesi kırsalındaki ormana düşmüştü. Uçaktaki 123’ü yolcu ve dokuzu mürettebattan 132 kişinin tamamı ölmüştü.
Uçuş radar verileri, uçağın 30 bin fit (yaklaşık 9 bin metre) irtifadayken aniden 842 kilometre hızla dikey dalışa geçtiğini ve 1,5 dakikada dağa çarptığını ortaya koymuştu.
Sosyal medyada kazayı gösterdiği iddia edilen güvenlik kamerası kaydında da uçağın burun üzeri dalışla irtifa kaybettiği görülmüştü.
🔻 a China Eastern Airlines Boeing 737-800 — flight MU5735 flying from Kunming to Guangzhou with 132 people on board — nosedived into the mountains near Wuzhou (梧州), Guangxi today Mar 21.
— Byron Wan (@Byron_Wan) March 21, 2022
1/n pic.twitter.com/btEFKgNb4M
ABD’deki karakutu incelemesindeki bulguların, uçağın bilerek düşürüldüğüne işaret ettiği ileri sürülmüştü.
Çin Sivil Havacılık İdaresi’yse (CAAC), kazada kasıt olduğu iddiasını reddetmişti.
Yakıt akışı kesilmiş
CNN’in haberine göre NTSB’nin paylaştığı veriler, ‘Boeing 737-800’ tipi yolcu uçağının düşüşe geçmesinden hemen önce her iki motorun yakıt anahtarlarının eş zamanlı olarak ‘çalışma (run)’ konumundan ‘kesme (cutoff)’ konumuna alındığını ortaya koydu.
Ticari uçaklardaki yakıt şalterleri, motorlara yakıt akışını düzenleyen fiziksel kontroller. Bir Boeing 737’de pilotun şalteri ‘çalışma’ konumundan ‘kesme’ konumuna getirmeden önce yukarı doğru çekmesi gerekiyor.
Raporda uçak 29 bin feet irtifadayken uçağın yakıt akışını kokpitteki birinin kestiği ve bunun ardından motor devirlerinin düşmeye başladığı anlatıldı.
CNN havacılık güvenliği analisti David Soucie, şunları söyledi: “Şalterlerin tekrar açık konuma getirildiğine dair hiçbir belirti yok. Bu da motorları yeniden çalıştırma girişimi olmadığını gösteriyor. Şalterler yanlışlıkla kapatılmış olsaydı, pilotlar onları tekrar açmak için bir girişimde bulunurlardı.”
Uçuş verileri, enkazdan çıkarılan kara kutular arasında bulunan uçuş veri kayıt cihazından elde edildi.
Kayıtlar analiz için ABD’ye gönderildi. Boeing, ABD’li bir uçak üreticisi olduğu için kurum sürece dahil.
Çin’den açıklama yok
Daha önce uçaktaki başka birinin kokpite girip kazaya kasten sebep olduğu ya da pilotun intihar etmiş olabileceği üzerinde durulmuştu.
CAAC, polis intiharı iddiasını yalanlamış; mürettebatının gerekli lisanları olduğunu, yeterince dinlendiğini ve uçuş günü sağlık kontrolünden geçtiğini savunmuştu.
Çin, CAAC’nin kazanın ikinci yıl dönümünde uçak, mürettebat veya hava koşullarında hiçbir sorun bulunmadığına dair önceki bulgularını yinelediği 2024’ten bu yana soruşturmaya dair yeni bir güncelleme yayınlamadı.
