İstanbul Tabip Odası’nın (İTO) anketine göre emekli hekimlerin yaklaşık yüzde 63’ü çalışmaya devam ediyor.
Çalışmaya göre yüzde 51’i ekonomik nedenlerle çalışıyor. Ekonomik ihtiyacı olmasına rağmen çalışmak istemeyenlerin oranı yüzde 11,4.
Çalışmak istese de sağlığı buna elverişli olmayan hekimlerin oranı yüzde 8,69. Yaklaşık yüzde 4,3’üyse çalışmak istiyor, ancak iş bulamıyor.
- “Çalışırken yaşadığımız acılar riskler hepsi unutuldu şu anda tek emekli maaşıma kalsam evim olmasa sürünürüm.”
- “Tüm emekli hekimlerin yakın maaşlar almasını istiyorum kurumlar arası uçurum oluştu. Bağkurlular çok mağdur.”
- “Emekli hekim maaşları yoksulluk sınırı üzerinde olmalıdır.”
- “Toplumdaki statümüzün çok çok altında yaşam standartlarında yaşıyoruz.”
- “30 yıllık uzman doktorun 22 bin lira emekli maaşı alması insan haklarına aykırıdır.”
- “63 yaşında çalışmak zorundayım. Çalışmadan geçinmek.”
- “Emekli maaşımızın asgari ücretin altında olduğu bir emekliliğe inanamıyorum.”
- “Emekli maaşımız gülünç denecek kadar düşük. Sağlık sorunlarım başlamış olsa da çalışmak zorundayım.”
- “Bu maaşlarla sosyal yaşamımız ve sağlık giderlerini karşılayamıyoruz.”
- “Giderek zorlaşıyor. Ölene kadar çalışmak zorundayız.”
- “Ötenazi yasası çıksın.”
- “Emekli hekim sağlığı yerindeyse 65 hatta 72 yaşına kadar çalışmak zorunda kalıyor ekonomik açıdan. Genç doktorlara çalışırken birikim yapmaları öğretilmeli.”
Bu ifadeler İTO Emekli Hekimler Komisyonu’nun hazırladığı ve 1217 emekli hekimin katıldığı ‘Emekli Hekimlerin Ekonomik ve Sosyal Durumu Tespit Anketi‘nde yer aldı. Anketin sonuçlarının değerlendirildiği “Emekli Hekimlerin Yaşam Koşulları: Sorunlar, Talepler ve Beklentiler Anketi Değerlendirme Raporu”, hekimlerin de emekliliklerinin ekonomik zorluklarla geçtiğini ve gelecekleriyle ilgili yoğun kaygılar yaşadıklarını ortaya koydu.
‘Yüzde 64’ü kıt kanaat geçiniyor’
Çalışma için 65 yaş altı 635, 65-74 yaşında 421, 75-84 yaşında 119, 85 yaş üstünde 10 emekli hekimle görüşüldü.
“Toplam gelirinizle temel yaşam giderlerinizi karşılama durumunuz nedir?” sorusuna hekimlerin yüzde 14,3’ü karşılamadığı, yaklaşık yüzde 64’ü karşılasa da birikim yapamadığı, yüzde 21’i hem karşıladığını hem de birikim yapabildiği yanıtını verdi.
Hekimlerin yarısından fazlası (yüzde 51) sağlık harcamaları ve olası bakıma ihtiyaç durumunda ekonomik açıdan kendini yetersiz hissediyor. Yaklaşık yüzde 29’u zaman zaman zorlanacağını ifade ediyor.
Yaklaşık yüzde 81’i ileri yaşlarda huzurevi veya bir bakım birimine ihtiyaç duyabileceğini düşünüyor.
Yüzde 78’i kendine ait konutta otururken, yüzde 11,5 kirada, yüzde 10,3’ü aileye ait konutta yaşıyor.
Sosyal, sağlıkla ilgili ve yaşamsal güvence bekliyorlar
Rapora göre emekli hekimlerin önemli bir bölümünün çalışmaya devam etmesi, büyük çoğunluğunun sağlık harcamaları ve bakım ihtiyacını karşılama konusunda zorlanacağını düşünmesi ve yüksek oranda dayanışmalı bir yaşam merkezi modeline ihtiyaç duyması, emekli hekimlerin taleplerinin yalnızca ekonomik değil aynı zamanda sosyal, sağlıkla ilgili ve yaşamsal güvence talepleri olduğunu gösteriyor.
Raporda özetle şu tespitler yer aldı:
* Emekli maaşları genel olarak düşük. Tüm emekli hekimler yoksulluk sınırının altında emekli maaşı alıyor. Bunun yanında kurumlar arasında önemli maaş ve ek ödeme eşitsizliği mevcut. SSK ve Bağ-Kur emeklisi hekimlerin maaşı, Emekli Sandığı’ndan emekli olan hekimlere yapılan ek ödemenin bu gruptaki emeklilere yapılmaması nedeniyle emekli sandığı emeklilerinden belirgin olarak düşük. Emekli hekimlerin 1/3’ünü oluşturan SSK ve Bağ-Kur emeklisi hekimlerin maaşı açlık sınırı altında veya yakınlarında.
* Emekli hekimler, hayatlarını insan sağlığına adamış kişiler olarak, yaşamlarının son dönemlerinde geçim derdiyle boğuşmak, sağlık sorunlarına rağmen çalışmak zorunda kalmak ve yalnızlığa itilmek istemiyor. Emekli hekimler, meslek örgütlerinin emekli maaşları, özlük hakları, kurumlar arası eşitsizlikler, sosyal yaşam projeleri ve yaşlılığa özgü ihtiyaçlar konusunda daha etkin bir rol üstlenmesini bekliyor.
* Emekli hekimlerin yaşadığı sorunlar yalnızca emekli maaşlarının düşüklüğüyle sınırlı değil. Gelir güvencesizliği, artan sağlık harcamaları, bakım ihtiyacına ilişkin kaygılar, yalnızlaşma ve sosyal dayanışma eksikliği de hissediyorlar.
* Emekli hekimlerin şikâyet ve talepleri şu ana başlıklarda toplanıyor: Ekonomik zorluklar, gelir güvencesizliği ve kurumlar arası eşitsizlik, sağlık harcamaları, sağlık hizmetine erişim ve bakım güvencesi, sosyal yaşam, yalnızlaşma ve dayanışmalı yaşam merkezi ihtiyacı, statü kaybı, psikolojik yıpranma ve görünmezleşme hissi, meslek örgütünden beklentiler ve özgül talepler açık uçlu yanıtlarda, tabip odaları ve TTB’den emekli hekimlerin sorunlarına daha doğrudan, daha görünür ve daha kalıcı biçimde sahip çıkması.
