Uzay görevleri için 2026 şimdiden heyecanlı bir yıl olacak gibi görünüyor. ‘Ay yılı’ndan güneş sisteminin ‘tarihi’ni keşfetmeye kadar önemli beş görev…
Aralık 2024’te NASA Başkanı Bill Nelson, Eylül 2025’te planlanan 1972’den bu yana ilk mürettebatlı Ay misyonu ‘Artemis 2’ programının Nisan 2026 sonrasında ertelendiğini duyurmuştu.
Euronews’ün haberine göre 2026’ın ilk yarısında Apollo görevlerinden bu yana ilk kez dört astronot Ay’ın yörüngesinde dönecek. Ay’a tekrar inmek için Orion uzay aracı test edilecek.
‘Ay yılı’
Britanya’daki Open University’den gezegen ve uzay bilimi profesörü Monica Grady 2026 için ‘Ay yılı’ olacak diyor. Bu yıl izlenecek iki büyük Ay görevi var.
İlki üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronotu Ay etrafında 10 günlük tura götürecek Artemis II görevi.
Astronotlar insanlı Ay inişine hazırlık olarak Orion kapsülünün kritik yaşam sistemlerini test edecek.
Çin’in Ay’a inişi
Diğer bir Ay görevi, Çinli astronotların Ay’ın güney kutbunu incelemesi. Basın açıklamasına göre Çinli araştırmacılar görevde buz, su ya da ‘uçucu madde’ arayan ‘zıplayan’ bir uzay aracı kullanacak.
‘Chang’e-7’ adlı görevin başındaki tasarımcılardan Tang Yuhua, Ay’ın güney kutbunda buz bulunmasının önemli olduğunu söylüyor. Zira bununla Mars ve ötesine yapılacak daha uzun görevler için suyun Dünya’dan getirilmesinde gereken maliyet ve zaman önemli ölçüde azaltılabilir.
Pekin yönetimi ‘Chang’e 7’ görevinin Mısır, Bahreyn, İtalya, Rusya, İsviçre, Tayland ve Uluslararası Ay Gözlemevi Derneği’nden altı faydalı yük taşıyacağını da belirtti.
Gezegen savunması için ‘inceleme’
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) 2026 sonbaharında Dünya’yla çarpışabilecek cisimlere karşı savunma sistemi için bir asteroidi inceleyecek.
ABD’nin 2022’de kasıtlı olarak bir uzay aracıyla çarpıştırdı bir asteroitteki etki alanını incelemek için 2024’te bir roket fırlatıcı gönderilmişti.
Fırlatıcı, uzay aracının Dimorphos’ta bıraktığı kraterin boyutunu ölçmek üzere kasımda ‘kaza yerine’ varacak ve asteroidi inceleyecek. Görevin amacı fırlatıcıların Dünya’ya doğru ilerleyen cisimlere karşı insanları ne ölçüde koruyabileceğini anlamak.
ESA’ya göre bilim insanları elde edecekleri yeni bilgilerini asteroit saptırma teknolojilerini geliştirmek için kullanabilecek.
Dünya’nın ‘manyetosfer’inin ölçümü
Manyetosfer, Güneş’ten gelen ve güneş rüzgarı adlı yüklü parçacıkların hafif akımlarına karşı Dünya’yı ve üzerindeki herkesi korur. ESA’nın açıklaması şöyle: “Manyetosfer olmasaydı, Dünya gezegeninde yaşam var olamazdı.”
Avrupalı bilim insanları Dünya’nın manyetik atmosferinin ayrıntılı X-ışını görüntülerini çıkaracak bir görev de yürütüyor.
ESA ‘SMILE’ adlı görevle izleme cihazları ve yerleşik antenlerle donatılmış 3 metre boyunda bir uzay aracını yörüngeye gönderecek. Araç güneş rüzgarının Dünya’yla nasıl, nerede ve ne zaman etkileşime girdiğini takip edecek.
Araç Kuzey Kutbu’nun üzerinde 121 bin kilometreye kadar yani Ay’a gidilen yolun üçte birine kadar yükselecek. Ayrıca her yörüngede 45 saate kadar yumuşak X-ışını ve morötesi ışığa ilişkin kesintisiz veri toplayacak.
Son görev Merkür’e
2026’da Avrupa ve Japonya’dan giden yörünge araçları ilk kez Merkür’ün yörüngesine girecek.
ESA Merkür’ün en az keşfedilmiş gezegen olduğunu bildiriyor. Zira Güneş’e bu kadar yakın bir gezegene yıldızın çekim gücüyle yok edilmeden ulaşmak zor.
‘BepiColombo’ adı verilen görevle 2018’de fırlatılan uzay aracının bu yıl gezegenin yörüngesine girmesi bekleniyor.
Aracın Merkür’den toplayacağı verilerin tüm Güneş Sistemi’nin ‘tarihi’ne ışık tutması bekleniyor.
