İşadamı Yaniv Cohen bir akrabasına ait yatak altından çıkan eserlerin 20’nci yüzyılın en etkili sanatçılarından Kazimir Malevich’e ait olduğunu öne sürdü.
2023’te bir taşınma sırasında İsrailli Eva Levando’nun yatağının altından avangart sanatçı Kazimir Malevich’e ait olduğu iddia edilen üç adet tablo bulundu.
‘Yeşil ve Siyah Dikdörtgenli Süprematist Kompozisyon’ (1918), ‘Kübofütürist Kompozisyon’ (1912-13) ve ‘Kızıl Kare ve Yeşil Üçgenli Süprematist Kompozisyon’ (1915-16) başlıklı resimler Levando’dan Romanya’nın başkenti Bükreş’te yaşayan kızının eşi İsrailli işadamı Yaniv Cohen’e kaldı.
Bir eseri 2018’de 85 milyon dolar (yaklaşık 3 milyar 479 milyon lira) gibi bir fiyata satılan Ukrayna doğumlu Kazimir Malevich, 20’nci yüzyılın en etkili sanatçılarından biri olarak kabul ediliyor.
Uzmanlar, eserlerin gerçek olduğu kanıtlanırsa değerlerinin 100 milyon sterlini (yaklaşık 5 milyar 500 milyon lira) geçebileceğini düşünüyor.
Resimler, ağustos sonuna kadar Romanya Ulusal Çağdaş Sanat Müzesi’nde sergilenecek.
Fakat Ukraynalı-Amerikalı akademisyen Konstantin Akinsha BBC’ye eserlerin geçmişini kanıtlayan kayıtların eksik olduğunu söyledi:
“Bükreş’te sergilenen üç eser, sanatçının yaşamı boyunca belgelenmemiş, fotoğraflanmamış veya sergilenmemiş.
Maliviç’in eserlerinin 1920’lerin sonu ve 1930’ların başında Rus veya Ukrayna sanat piyasalarında dolaşımda olduğuna dair hiçbir kanıt yok. Malviç’in kendi kayıtlarında 1917’den sonra özel bir satıştan bahsedilmiyor.“
Eserleri sergileyen müzeyse tabloların gerçek olup olmadığını açıklamayı reddediyor.
Tüm bunların suçlusu Stalin mi?
Eserlerin şu anki sahibi Cohen tabloların Levando’ya Odessa kentindeki muhasebeci babasından miras kaldığını söylüyor.
İddiaya göre Levando’nun babası tablolardan birini satın almış ve diğer ikisini de hizmetlerinin karşılığı olarak kendisine verilmiş. Levando da 1990’da eserlerle birlikte İsrail’e göç etmiş
Cohen bu hikayeyi destekleyecek kayıtların bulunmamasının eski Sovyetler Birliği lideri Joseph Stalin döneminde modernist sanatın bastırılmasıyla açıklandığını belirtti.
Yaniv Cohen, iddiasını desteklemek için Kievli sanat tarihçisi Dimitro Horbaçov’un eserlerini Maleviç’in tarzının ‘birinci sınıf örnekleri’ olarak nitelendiren sertifikalarını sundu. Horbaçov bu sonuca, resimlerin tarzını ve tekniğini analiz ederek varmıştı.
Fakat Horbaçov, daha önce tartışmalı eserlerin gerçekliğini de doğrulamıştı.
Bunların arasında, gerçekliği konusundaki şüpheler nedeniyle Viyana Albertina Müzesi’nden kaldırılan bir tablo da var.
Üstelik sanat tarihçisi, Sotheby’s ve Christie’s’in danışmanı olduğunu öne sürerken BBC’ye bir Sotheby’s yetkilisi “Sotheby’s’de danışman olarak çalışmıyor ve hiçbir zaman çalışmadı” dedi. Christie’s de Horbaçov’la resmi bağlantısı olduğunu reddetti.
Horbaçov, BBC’nin söyleşi talebineyse yanıt vermedi.
Bunun üzerine BBC üç esere ilişkin Paris’teki Institut d’Art Conservation et Couleur ve Elisabeth Jägers’le Erhard Jägers’in laboratuvarınca hazırlanan raporları inceledi.
Pigmentler ve diğer elementlerin Maleviç’in yaşamıyla aynı döneme ait olduğu iddia edilse de raporlar eserleri sanatçının yaptığı iddiasını doğrulayamadı.
Fransız laboratuvarı, raporların ‘özgünlüğün kanıtı olmadığını’ ve Maleviç eserleri için hiçbir zaman özgünlük sertifikası düzenlemediklerini söyledi.
Yaniv Cohen, tabloların gerçek olduğunu düşünen ve değerlerinin 160-190 milyon dolar (Yaklaşık 6-8 milyar lira) olabileceğini tahmin eden Horbaçov’a rağmen tabloları satmakla ilgilenmediğini belirtiyor.
Fakat BBC’nin ulaştığı e-postalar tabloların bir kredi teminatı olarak sunulduğunu gösterdi.
İşadamıysa bu teklifle bağlantısı olduğunu reddederek tabloları paraya çevirmeyi planlamadığını ve kripto para yatırımları sayesinde finansal olarak güvende olduğunu söyledi.
BBC’nin sorularıyla keyfi kaçan Cohen son olarak BBC gazetecilerini ortadan kaldırmakla ve bilgisayarlarını hacklemekle tehdit etti.
Romanya Ulusal Çağdaş Sanat Müzesi (MNAC), Konstantin Akinsha’nın tabloların kökenini sorgulamasının ardından tablolara mesafe koydu ve sergiyi ‘küratoryal bir deney’ olarak nitelendirdi. MNAC, bu özel eserlerin gerçekliğini doğrulama konusunda uzmanlığa sahip olmadığını belirtti.
