Araştırma: 'Sonsuzluk Galaksisi'nde süper kütleli bir kara delik keşfedildi

Sonsuzluk sembolüne benzeyen bir galaksi ve galaksinin tam merkezinde süper kütleli bir kara delik keşfedildi.

Fotoğraf: AA

‘Sonsuzluk Galaksisi’ olarak adlandırılan bu yapı, aslında kısa süre önce çarpışan iki disk galaksiden oluşuyor. Çarpışmanın ardından ortaya çıkan şekil, sonsuzluk simgesini andırıyor.

TRT Haber’in aktardığına göre araştırmacılar, galaksinin merkezinde yer alan yoğun gaz bulutlarının içinde, devasa miktarda madde yutan bir süper kütleli kara delik gözlemledi. Bu kara deliğin her iki galaksi çekirdeğinin dışında, sistemin tam ortasında bulunmasıysa bilim insanlarını şaşırttı.

Araştırmayı yürüten Yale Üniversitesi’nden astronom Pieter van Dokkum “Bu, şimdiye kadar yeni doğmuş bir süper kütleli kara deliğin doğrudan gözlemlendiği ilk örnek olabilir” dedi.

Keşif, ABD Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) James Webb Uzay Teleskobu’nun yürüttüğü COSMOS-Web araştırması kapsamında elde edilen görüntülerle yapıldı. Ek olarak, W. M. Keck Gözlemevi, Chandra X-ışını Gözlemevi ve Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’ne ait arşiv verileri de kullanıldı.

Keşif sırasında, kara deliğin yaklaşık 1 milyon Güneş kütlesine sahip olduğu ve Dünya’nın kütlesinin 300 milyar katı olduğu hesaplandı.

Evrenin erken dönemlerinde nasıl bu kadar büyük kara deliklerin oluştuğuna dair iki teori var:

‘Hafif tohum (light seeds) teorisi’, küçük kara deliklerin yıldızların çökmesiyle oluştuğunu, zamanla birleşerek süper kütleli hale geldiğini öne sürüyor. Ancak bu sürecin gerçekleşmesi için çok uzun bir zaman gerek.

‘Ağır tohum (heavy seeds) teorisi’, büyük gaz bulutlarının doğrudan çökerek dev kara deliklere dönüştüğünü savunuyor. Bu teori, Yale Üniversitesi’nden astrofizikçi Priyamvada Natarajan tarafından destekleniyor. Fakat genellikle bu gaz bulutları yıldızlara dönüşüyor ve kara delik oluşumuna ulaşamıyor.

Van Dokkum, Sonsuzluk Galaksisi’nin, olağanüstü yoğun gaz koşullarının doğrudan bir kara deliğe yol açabileceğine dair nadir bir örnek olduğunu söyledi:

“Burada iki disk galaksi çarpışmış, bu da yıldız halkaları oluşturmuş. Çarpışma sırasında gaz öyle şiddetli biçimde sıkışmış ki, bu sıkışma kara delik oluşumunu tetiklemiş olabilir.”

Araştırma ekibi, bu olağanüstü kara deliğin gerçekten yeni doğmuş bir süper kütleli kara delik olup olmadığını kesinleştirmek için daha fazla gözleme ihtiyaç duyuyor.

Fakat ilk bulgular, evrenin ilk zamanlarında kara deliklerin nasıl bu kadar kısa sürede büyüyebildiğine dair önemli ipuçları sunuyor.

Gözlemlenen en büyük kara delik birleşmesi: 225 Güneş kütlesinde

Dünya’ya ‘jet’ fırlatan süper kütleli kara delik keşfedildi