ABD’de altı yıllık bir araştırma Boston kentindeki sıçanların ölümcül bir bakteri olan ‘leptospiroz’ yaydığını ortaya koydu.
Leptospiroz genellikle sıçan idrarı aracılığıyla toprak, su birikintileri veya durgun sulara bulaşarak yayılıyor. İnsanlar, evcil hayvanlar ve diğer canlılar bu alanlarla temas ettiklerinde enfekte olabiliyor.
Yüksek ateş, baş ağrısı, kanama, kas ağrısı, titreme, göz kızarıklığı ve kusma gibi bazı belirtiler gösteriyor. Tedavi edilmediği takdirdeyse böbrek ve karaciğer hasarına yol açabiliyor.
Hastalık tropikal bölgelerde yaygın olmakla birlikte, küresel ısınmayla birlikte daha serin iklimlerde de görülmeye başladı.
Yüzde 18’inden bakteri çıktı
Tufts Üniversitesi ve Kuzey Arizona Üniversitesi, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’yle (CDC) ortaklaşa 2016–2022 arasında Boston’un 17 farklı noktasında 328 sıçanın böbrek örneklerini analiz etti. Sıçanların yüzde 18’inde leptospira bakterisine rastlandı.
Araştırmacılar 2018’de Boston’da bir hastada görülen leptospiroz vakasının, aynı bölgedeki sıçan örnekleriyle neredeyse birebir genetik benzerlik taşıdığını tespit etti.
Bulgu, hastalığın kaynağının şehirdeki sıçanlar olduğunu güçlü şekilde ortaya koyuyor.
Ayrıca özel DNA yakalama teknikleriyle leptospira bakterisinin tüm genetik dizilimi analiz edildi.
Kuzey Arizona Üniversitesi’nden Prof. Dr. Dave Wagner bununla leptospiroz araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını araladıklarını söyledi: “Artık bakterinin şehir içindeki sıçan popülasyonları arasında nasıl yayıldığını detaylı biçimde izleyebiliyoruz.”
Tufts Üniversitesi’nden Dr. Marieke Rosenbaum’sa şunu söyledi: “Şehirlerde sıçanları tamamen yok etmek mümkün değil. Sıçan kontrolüne yönelik müdahalelerin, hem hayvan popülasyonları hem de hastalık yayılımı üzerindeki etkilerini daha iyi anlamamız gerekiyor.”
Bilimsel çalışmalarıyla bilinen PLOS Neglected Tropical Diseases dergisinde yayınlanan araştırmada ulaşılan diğer tespitlerse şöyle:
- Boston’daki sıçan popülasyonları genetik olarak birbirinden ayrışıyor ve her bölge yıllar içinde kendi bakteriyel suşunu taşımış.
- Sıçanlar yaklaşık 600 metre mesafeye kadar hareket edebiliyorlar. Yeşil alanlar ve biyolojik koridorları kullanıyorlar. Ancak çok şeritli yollar bu geçişleri engelliyor.
