EMRE ZOR
@zor_emre01
ABD’li dev petrol şirketleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın kazandığı son seçim sürecinde toplam 445 milyon dolar harcadı.
Çevreci grup Climate Power, Ocak 2023-Ekim 2024 tarihlerindeki siyasi bağışları ve lobicilik ve reklamcılık faaliyetlerini inceledi. Bağışçılarını açıklamak zorunda olmayan ‘kirli para grupları’nın finansmanı dahil edilemediği için, miktarların çok daha yüksek olduğu belirtildi.
Climate Power’ın raporuna göre fosil yakıt şirketleri, Trump’ın seçim kampanyasına ve buna bağlı siyasi eylem komitelerine tam 96 milyon dolar harcadı.
Harcamaların çoğunu, dev bağışçı petrol milyarderleri yaptı:
- Boru hattı devi Kelcy Warren
- Sondaj ‘kralı’ Jeffery Hildebrand
- Hidrolik kırma zengini Harold Hamm
Hidrolik kırma, yeraltındaki kayaçlardan petrol ve doğalgaz çıkarmak için kullanılan bir sondaj yöntemi.
‘Kaz, bebeğim, kaz’
The Guardian’ın haberine göre diğer harcamaları madencilik şirketleri, açık deniz sondaj gemileri ve yakıt tankı üreticileri dahil olmak üzere, nispeten az bilinen petrol ve doğalgaz şirketleri karşıladı.
Donald Trump ABD’nin 47’nci başkanı seçildiği 5 Kasım seçimlerinden aylar önce petrol yöneticileriyle buluşmuş ve bir milyar dolar bağış talep etmişti. Karşılığında, çevreyi korumaya yönelik regülasyonları kaldıracağına söz vermişti.
O kadar ki, kampanyası sırasında ‘kaz, bebeğim, kaz’ sloganını diline dolamıştı. 20 Ocak’taki yemin töreni konuşmasında yinelemişti:
‘‘Hiçbir üretici ülkenin sahip olamayacağı bir şeyimiz var, bir ülkenin sahip olabileceği en büyük petrol ve gaz miktarına sahibiz. Ve bunu kullanacağız. Yeniden zengin bir ülke olacağız. Buna yer altındaki altın değerindeki sıvı yardımcı olacak.’’
Kongre’ye 243 milyon dolar
Fosil yakıt şirketleri ayrıca, ABD Kongresi’ne yönelik lobicilik faaliyetleri için toplam 243 milyon dolar harcadı.
Söz konusu bağışçıların istekleri, Trump’ın Senato onaylı kabine üyelerinin önceliği olacak. Sözgelimi, Çevre Koruma Ajansı’nın başına atanan Lee Zeldin, fosil yakıt bağlantılı kampanya bağışlarında tam 400 bin doları aşkın para kabul etmişti.
Dahası dev petrol üreticileri, çıkarlarını kollamak için reklamcılık faaliyetlerine 80 milyon dolar harcadı.
Örneğin, eski başkan Joe Biden’ın elektrikli araç yanlısı politikalarına karşı çıkan rafineri ve petrokimya lobi örgütü American Fuel & Petrochemical Manufacturers’ın reklam kampanyalarını desteklediler.
Bu reklamlarda fosil yakıtların küresel enerji güvenliği için ‘hayati’ olduğu iddia ediliyordu. Ve çokluk, seçimlerin başabaş ilerlediği ‘salıncak eyaletler’de kampanya yürüttüler.
Climate Power’ın raporunda, Trump’ın partisi Cumhuriyetçilerin Kongre’nin iki kanadında ve kritik eyaletlerde kazandığı, dolayısıyla söz konusu bağışların ‘karşılığını muhtemelen alacağı’ belirtildi.
Nitekim Trump, başkanlığının henüz birinci gününde fosil yakıt yanlısı bir dizi idari emir imzalamıştı. Kongre’nin de işbirliğiyle, fosil yakıt şirketlerinin çıkarlarını koruyacak birçok başka idari emir imzalaması bekleniyor.
Trump’ın en büyük 4’üncü ‘ekmek kapısıydı’
Bazı petrol şirketi yöneticilerinin desteği Trump’ın seçim kampanyası için kritik önemdeydi. Öyle ki bu sektör, Trump kampanyasının en büyük dördüncü nakit kaynağıydı.
78 yaşındaki Cumhuriyetçi adayın petrol ve gaz endüstrisindeki bazı bağışçıları şunlardı:
‘Bilimsel kanıtları reddediyor‘
Trump, fosil yakıt kullanımı-iklim değişikliği bağıntısına ilişkin bilimsel kanıtları kabul etmiyor.
Nitekim daha önce rüzgar değirmenlerinin kansere yol açtığı ve elektrikli otomobillerin ‘çevre için kötü’ olduğu gibi birçok yanlış iddiayı dillendirdi. Üstelik başkan seçilirse elektrikli araçlar için vergi indirimlerini kaldırmayı vaadetmişti.
Öyle ki Trump, seçime doğru son mitinglerinde, petrol ve gaz faaliyetlerini hızlandıracağını söyleyerek iklim krizini ‘tarihin en büyük dalaveresi’ diye nitelemişti.
Ayrıca bilimsel kanıtlara rağmen Dünya’nın soğuduğunu iddia etmiş ve rüzgar enerjisini ‘saçmalık’ ve ‘berbat’ diye addetmişti.
Biden ve Demokrat aday Kamala Harris’i de ‘ABD enerjisine savaş açmakla’ suçlamıştı. Oysa petrol ve gaz üretimi o dönem rekor seviyeye çıkmıştı.
‘Yolsuzluk diye buna denir’
Demokrat Partililer Trump’ın petrol şirketleriyle yaptığı anlaşmalara ilişkin ‘Yolsuzluk diye buna denir’ demiş ve Kongre’de soruşturma başlatmıştı
Senato bütçe komitesinin başkanı Demokrat Sheldon Whitehouse, ‘‘Trump boynuna ‘satılık’ tabelası takmış dolaşıyor. Hepimiz biliyoruz ki, fosil yakıt endüstrisi bu şekilde siyasi nüfuz elde etmeye bayılır’’ demişti.
Whitehouse şöyle devam etmişti:
‘‘Trump iklim hakkında saçma sapan konuşuyor. Fosil yakıt endüstrisi duysun diye habire bağırıyor. Bu endüstri Kongre ve hükümete siyasi tasmayı illa takacak, koydu kafasına.”
