Belki dış haberlerde dikkatinizi çekmiştir. Avrupa Birliği, Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta hakkında, 390 milyon avro (414 milyon dolar) para cezası içeren bir karar açıkladı. Dev teknoloji şirketlerine ara sıra böyle cezalar kesilir ve bunlar neredeyse bir tür vergi olarak kabul edilir. Ancak bu karar onlardan biri değil. Çünkü bir defa sadece para cezasıyla sınırlı değil; üç ay içinde Meta şirketleri Instagram ve Facebook’un çalışma biçimlerini temelden değiştirecek bir düzenleme talep ediyor. O da verilerinin işleniş iznini kullanıcılara bırakmak.
“Zaten uygulamaya kaydolurken verilerin işlenmesi için olan izinleri okumadan veriyoruz” diyebilirsiniz. Okumadan veriyorduk çünkü bu izni vermezsek uygulamayı kullanamıyorduk. İşte AB’nin ceza içeren son kararı, “kullanıcıyı bu şekilde izin vermeye zorlayamazsın” diyor. Bu da bugüne kadar sessiz sedasız yürüyen “sen verilerini ver, ben de uygulamayı ücretsiz kullanmanı sağlayıp seni sosyalleştireyim” anlaşmasının bir şekilde son bulması ya da sınırlandırılması anlamına geliyor. Burada durup Facebook’un sadece Apple’ın bir kararıyla ne kadar büyük bir kayıp yaşadığını hatırlayalım.
Apple’ın 2021 yılında çıkan iOS 14.5 güncellemesiyle uygulamaların veri paylaşımını kullanıcı iznine tabi tutmuş ve Meta sadece bu nedenle bir yılda 10 milyar dolar kaybedeceğini açıklamıştı. Sadece Apple cihazlar için geçerli olan bir düzenleme bile bu kadar kaybettirirken, AB, tüm kullanıcılar için bu iznin çok daha kapsamlısını talep ediyor. Bu da hiç kuşkusuz sadece Meta şirketleri için değil, gözetleme kapitalizminin tüm platformları için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor.
