Aşılamada en önde giden ülkelerden İsrail, Delta varyantı nedeniyle yeni bir dalgayla karşı karşıya. Bu nedenle ülkede güçlendirici aşı programı gündemde.
İsrail, geçen ay sonunda 60 yaş üstü, 13 Ağustos’ta da 50 yaş üstü kişilere üçüncü doz yapılmasına karar vermişti. Bu ay ise 40 yaş üstü ve öğretmenlere üçüncü doz aşı onayı verilmişti.
İsrail’de aşılamayla beraber ilkbaharda hayat normale dönmüştü. Vakalar ciddi oranda düşmüş ve maske zorunluluğu kalkmıştı. Ancak temmuz ayıyla beraber vakalar tekrar hızlı bir şekilde yükselmeye başladı.
Bunun nedeni ise Delta varyantı. Daha bulaşıcı bu varyant, aşının korumasını kırmış görünüyor.
Aşının bağışıklığı düştü, vakalar arttı
BBC’den Rachel Schraer’ın haberine göre verileri izleyen bilim insanları, Pfizer/BioNtech aşısının sağladığı bağışıklık azaldığı için vakaların bu kadar arttığı görüşünde.
İsrail hükümetine Covid-19 konusunda tavsiyelerde bulunan Prof. Eran Segal, aşılamanın ilk devresinde yüzde 90’dan fazla koruma sağlandığını ancak aşılamadan sonraki beş veya altı ayda insanların muhtemelen yalnızca yüzde 30-40 oranında korunduğunu belirtti.
Farklı aylarda aşılanmış kişilerin enfeksiyon oranlarını inceleyen bilim insanları analiz sonuçlarını “Dalgayı yönlendiren şey buydu” sözleriyle değerlendirdi.
Bu düşüşe rağmen, aşılama hala önemli miktarda hastalığı önlüyor, aşılanmamış kişiler, 60’lı yaşlarda yaklaşık dokuz kat ve genç insanlarda iki kat daha sık Covid-19 ile ciddi şekilde hastalanıyor.
Korumadaki düşüşe üçüncü dozla yanıt
İsrail, enfeksiyona karşı korumadaki düşüşe, ilk olarak 60 yaş üstü ve daha yakın zamanda 40 yaş üstü için üçüncü bir aşı öneren bir destek programı uygulayarak yanıt veriyor.
Yaşlı insanlar için destekleyiciler bir aydan biraz daha uzun bir süre önce sunulmaya başladı. İlk veriler, üçüncü aşıdan sonra enfeksiyondan ve ciddi hastalıktan korunmada, ikisine kıyasla 10 kat artış olduğunu gösteriyor.
‘Üçlü doz salgını engellemenin çözümü’
Destek programı çalışmasına liderlik eden Dr. Anat Ekka Zohar, üç dozun ‘hem enfeksiyona hem de ağır hastalığa karşı son derece koruyucu‘ olduğunu söyledi: “Üçlü doz, mevcut enfeksiyon salgınını engellemenin çözümüdür.”
Dünya çapında pek çok insanın tek bir aşısı bile yokken, hızlandırma programlarının uygulamaya koyulması gerekip gerekmediği konusunda hararetli tartışmalar var.
Bazıları, aşıları altı ayda bir mi yoksa grip aşısında olduğu gibi yılda bir kez mi tamamlamanın sürdürülebilir olup olmadığını sorguladı.
Covid-19 aşıları hakkında daha fazla bilgiye ihtiyaç var
Covid-19 aşılarının neredeyse herkes için güvenli ve etkili olduğunu göstermek için çok miktarda kanıt olsa da daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulan alanlar var. Bu alanlardan biri, bağışıklığın tam olarak ne kadar sürdüğü ve üçüncü bir güçlendirici dozun çok daha dayanıklı koruma sağlayıp sağlayamayacağı.
Üç dozun çoğu için az ya da çok yaşam boyu korumayla sonuçlandığı hepatit B aşısı durumunda olduğu gibi, ihtiyaç duyulan şey üç aşamalı bir program olabilir. Veya iki doz artı doğal bağışıklık yeterli olabilir.
İnsanlar virüse yakalandıktan sonra iyi bir doğal koruma elde edebilir, ancak bu, aşı olmadan çok hastalanma, uzun vadeli komplikasyonlar geliştirme veya ölme riski doğurabilir.
Aşılar artık en kötü hastalıkların çoğuna karşı koruma sağlarken, insanlar yine de Covid-19’un daha hafif versiyonlarına yakalanabilir ve bu şekilde aşı kaynaklı bağışıklıklarını güçlendirebilir.
Bilim insanlarına göre aşının koruması ve doğal bağışıklık virüsü daha az riskli hale getirecek. Bununla birlikte Covid-19 enfeksiyonuna tekrar tekrar maruz kalmanın, virüsü zaman içinde daha sorunsuz bir hastalığa dönüştürebileceği varsayılıyor.
Ancak bazı bilim insanları virüsün hala en savunmasız kişilere ulaşabileceği ve ‘uzun Covid-19’un nihai bedeli bilinmediği için bunun yüksek bir maliyeti olabileceğinden korkuyor.
