Bayramda bol bol bayram sonrası gelecek zamları ve vergileri konuştuk. Zaten baştan beri seyahat özgürlüğünü kısıtlayan yurtdışına çıkış harcı 3 bin TL olacakmış lafı yayıldı. 1500 TL olursa sanki lütfedecekler. Ölümü gösterip yaralanmaya razı etmek gibi. Anımsayın bu haraç, ilk olarak 1 Ağustos 2001’de başladı. Ve toplanan paralar 99 depremi hasarını giderecekti. Şimdi ise nereye gittiği belli değil. Ne de olsa saraylar her gün dünyanın parasını yiyor.
Harç bedeli başlangıçta 50 Amerikan Doları karşılığı Türk Lirası’ydı. 1 Nisan 2007’de 15 lira, 1 Ağustos 2019’da 50 lira, 18 Mart 2022’de 150 lira olmuştu. İnsanın seyahat özgürlüğünü kısıtlayan bu ucube uygulamanın İran ve Filipinler dışında dünyanın hiçbir ülkesinde olmadığını da ekleyeyim.
Ucube demişken… Düşünbil Dergisi Erich Fromm’un “İnsan Doğanın Ucubesidir!” (1964) adlı yazısını yeniden yayımlayınca günümüze nasıl da cuk oturduğunu, adeta yurdum insanını anlattığını anımsadım.