Yunanistan, Batı Trakya’daki Müslüman azınlıklar için İslam hukukunu zorunlu olmaktan çıkardı.
Yunan hükümetinin bu amaçla hazırladığı tasarı Meclis’te kabul edilerek yasalaştı. Bugüne kadar müftüler aracılığıyla İslam aile ve miras hukuku esas alınarak karar verilen evlilik, boşanma ve miras konularında azınlık bireyleri medeni hukuktan da yararlanabilecek.
Tasarı, genel kurulda oy çokluğuyla kabul edildi. Sadece ırkçı Altın Şafak milletvekilleri ‘Hayır’ oyu kullanırken, diğer tüm partilerin milletvekilleri ‘Evet’ dedi.
Daha önceki düzenlemeye göre Yunan mahkemeleri müftülerin verdiği kararları esasa giremeden sadece usul yönünden inceleyebiliyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte Batı Trakya’da medeni hukuk kapsamındaki konularda davanın İslam hukukuna göre görülmesi için tarafların tamamının rızası gerekecek. Aksi halde konu Yunan mahkemelerinde görülecek. Miras konusunda şeriat hukukunun uygulanmasını isteyenlerin bu yönde bir vasiyetname bırakması gerekecek.
Düzenlemede ne var?
Tarafların mutabık kalması durumunda, karar verme konusunda isteğe bağlı olarak müftü yetki sahibi olacak. İlgili taraflardan birinin itiraz etmesi durumunda ise dava kamu mahkemelerinde görülecek.
Müftünün, yetkilerini mirasçıların haklarını koruyacak şekilde belirli bir çerçeve içinde kullanması için gerekli ekonomik kurallar cumhurbaşkanı kararnamesiyle belirlenecek.
Açık bir şekilde azınlığın miras ilişkileri sadece İslami kurallarla değil, medeni kanunla de belirlenebilecek. İsteyen diğer yolu seçebilecek. Daha önce İslami kuralları tercih etmiş olanlar, bu konudaki tercihlerini istediği an medeni kanunun uygulanması yönünde değiştirebilecek.
Bugüne kadar yapılmış tüm resmi vasiyetnameler geçerli olacak ve uygulanabilecek.
Tarihi adım
AA’nın haberine göre başbakanlık açıklamasında düzenlemenin tüm Yunanistan vatandaşları için yasalar önünde eşit hak ve sorumlulukları genişlettiği belirtilerek, “Hükümet bu yasal düzenlemeyi hazırlayarak meclise getirmekle tarihi bir adım attı” dendi.
Yunanistan’ın, Avrupa Birliği (AB) üyesi bir ülke olarak, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi belirli anlaşmaları gönüllü olarak kabullendiği ifade edilen açıklamada, hükümetin Müslüman azınlığın yaşam kalitesinin iyileştirilmesine yönelik adımlar atmaya devam edeceği vurgulandı.
‘Başka sorunlar da var’
Yunan basınına konuşan Eğitim ve Din İşleri Bakanı Kostas Gavroğlu ise düzenlemenin memnuniyet verici olduğunu, ancak azınlığın başka sorunlarının da bulunduğunu söyledi: “Bugünkü yasal düzenleme tüm sorunları çözmüyor. Önemli olan merkezi yönetimin daha muhafazakar noktalarda toplanmaması için azınlığın güvenini kazanıp kazanamayacağıdır. Bu kapsamda, azınlığın kimliğinin tehdit altında olduğunu düşünmemesi için tüm kurumlarla konuşulması önem arz etmektedir.”
Bir kadının hukuk mücadelesi
Yunan hükümetinin bu girişiminin ardında Gümülcine’de yaşayan Hatice Molla Salih’in verdiği hukuk mücadelesi bulunuyor.
Çocuğu bulunmayan Hatice ve Mustafa Molla Salih çifti, 2003 yılında noterde vasiyetname hazırlayarak, kim hayatını kaybederse mirasın diğerine kalacağı bir düzenleme yaptı. Mustafa Molla Salih, 2008 yılında hayatını kaybedince kardeşleri vasiyetnamenin İslam hukukuna uygun olmadığını savunarak mirasın yeniden pay edilmesi için dava açtı. Temyiz mahkemesi, Batı Trakya azınlığı için İslam aile hukukunun geçerli olduğuna karar verince dava 2014 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gitti.
Hem Yunanistan hem Türkiye’de mal varlığı bulunan Mustafa Molla Salih’in kardeşleri Türkiye’de de yargı yoluna gitti. Yerel mahkeme Yunan mahkemesinin kararının geçerli sayılmasına hükmetti.
Yunan hükümeti da AİHM’deki dava sonuçlanmadan adım atmaya karar verdi.
