Ümit İzmen: Kurallara dayalı uluslararası düzenin yerini güç ve çıkar odaklı bir düzen alıyor

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

2025 küresel ekonomik düze­nin şekillenmeye başladığı yıldı. 2026 ise küresel jeopolitik düze­ne format atıldığı yıl olarak ge­çecek kayıtlara. Kurallara dayalı uluslararası düzenin yerini güç ve çıkar odaklı bir düzen alıyor

Geçmişte ABD’nin dahil ol­duğu Latin Amerika darbeleri­ni andıran Venezuela müdaha­lesinin nedenleri ve sonuçları büyük bir tartışmaya yol aç­tı. Trump’a göre birinci neden uyuşturucu ile mücadele ve il­legal göçmen akımını önlemek. Ama siyasetçilerin sözlerinden çok eylemlerine bakmak ge­rektiğini nicedir biliyoruz. Ma­duro’nun devrilmesinin en dik­kat çekici sonucu Venezuela petrollerinin ABD petrol devle­rinin kontrolüne geçme ihtima­li. 

Bugün Çin dünyada birçok de­ğerli madeninin işletilmesinde söz sahibi. Günümüz teknoloji­leri açısından önemli olan gal­yum, magnezyum, nadir toprak elementleri, tungsten, lityum, kobalt, nikel, alüminyum, bakır gibi kaynakların hepsinde işle­me kapasitesinin en az yüzde 50’si Çin’in elinde. Bu da ABD ve Çin arasındaki mücadelenin ko­lay olmayacağını gösteriyor.

Şimdiye kadar ABD askeri müdahalelerinin meşruiyetini demokrasi ve insan hakları gi­bi ahlaki bir söylem üzerine ku­ruyordu. Bu kez meşruiyetini ne ilke ve değerlere dayandırma ne de ulusal ve uluslararası hu­kuka uyma çabası var. Güçlü ve muktedir olmak müdahale için yeterli görünüyor. Ama ku­ral bazlı sistemin temel direği olmanın getirdiği yumuşak gü­cün tamamen gözden çıkartıl­masının uzun vadeli sonuçları olacaktır.

Ümit İzmen’in yazısı