Pandemi, hızla yükselen hammadde maliyetleri, düşen gelirler ve yüksek faiz oranları derken Türkiye’deki yatırımların geri dönüş süresi (amortisman) birçok sektörde ikiye katlandı. Restoranların bile amortisman süresi beş yıla ulaşırken, oteller için artık 30 yıla varan sürelerden bahsediliyor.
Dünya’dan Yener Karadeniz’in haberine göre son 20 yılda yeme içme sektöründe geri dönüş süresi bir yıldan beş yıla çıktı.
AVM yatırımlarında beş-10 yıl olan amortisman süresi 20 yıla ulaştı.
Konut yatırımlarında ise 10-12 yıllardan 20 yıla ulaşılmış durumda.
Otellerde de benzer bir tablo söz konusu. 2000’li yılların başında, yedi-sekiz yılda yatırımın geri dönüşü sağlanabiliyorken, şu an söz konusu rakam 20 yıla yaklaştı. Kimi yatırımlarda ise bu sürenin 28-30 yıla kadar çıktığı belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, amortisman süresinde salgının da etkisi ile hızlanan artış trendinin yatırım ortamını olumsuz etkileyeceğini söylüyor.
Restoran yatırımları
Türkiye’de 40’a yakın şubesi bulunan Happy Moon’s Grup Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aymutlu, restoranlarda beş yıla ulaşan amortisman süreleri için şunları söyledi: “Kira, maaş, ciro vs. beş yıl öncesinden olursa iyi performans, beş yıl olursa hedefe ulaşılmış sayılıyor. Eskiden bir yıldı. Pazar büyüyünce rekabet artınca 2.5-üç yıla çıktı. Şu anda pazar doluluğundan dolayı beş yıl. Kira bunda çok büyük etken. Talepten dolayı kiralar yükseliyor. Çok işçi çalıştırıyorsunuz, işçilerin maliyetleri yükseliyor. Daha önce asgari ücret çalıştırdığınızda, 10 yıl önce her şey normaldi. Şu an öyle değil.”
AVM yatırımları
Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği Başkanı Hüseyin Altaş ise AVM yatırımlarındaki geri dönüş süresini şöyle değerlendirdi: “Bu süreler yatırımı negatif etkiliyor. Kimse yatırım yapmak istemiyor. Son yıllarda AVM açılışlarında yaşanan düşüş de bunun göstergesi. Söz konusu sürelerin uzamasında salgının da önemli etkisi oldu. Özellikle 2019’dan bu yana kira gelirlerinde büyük düşüş yaşandı.“
Konut yatırımları
TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, 10 yıl önce konut yatırımında Türkiye’nin birçok ili için 10-12 yılların konuşulduğunu ancak şu anda ise söz konusu sürenin 20 yıla ulaştığını söyledi. Maya, İstanbul’da ise 2007’de 14 yıl civarında olan amortisman süresinin şu an en az 25 yıla ulaştığını kaydetti.
