İngiliz The Guardian gazetesi, IŞİD üyelerinin Suriye’den gelerek sahte pasaportlarla Türkiye üzerinden Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ya da ABD’ye gittiğini yazdı.
Sahte pasaport kullanan 10’a yakın kişiyle görüştüğünü belirten gazete, bu kişilerin Suriye’den gelerek İstanbul Havalimanı’ndan çıkış yaptığını aktardı.
ABD İçişleri Bakanlığı’ndan bir kaynak The Guardian’a şunları söyledi: “Türkiye’de IŞİD üyelerine gerçeğinden ayırt edilmesi çok zor olan belgeler sağlayan özel bir satıcı var. IŞİD üyelerinin Avrupa’ya geçmek için bu sahte pasaportları kullandıklarının farkındayız. Avrupa’daki güvenlik birimlerinin bu kişilerin tamamını yakalamakta başarılı değil.”
Sahte pasaport ağının Türkiye’deki ayağı Özbek bir vatandaş. 15 bin dolara (199 bin 950 lira) kadar ‘yüksek kalite’de pasaportlar satıyor.
IŞİD militanlarının en popüler varış noktasının AB olduğunu belirten Özbek vatandaş, bazılarının da İstanbul üzerinden sahte Rus pasaportlarıyla Meksika’ya gittiğini oradan da yasadışı olarak ABD’ye girebildiklerini aktardı.
The Guardian’ın aktardığı bilgilere göre Özbek vatandaşın işleri o kadar iyi gidiyormuş ki, çok kısa bir süre önce şifreli mesajlaşma uygulaması olan Telegram üzerinden ‘İstanbul Global Danışmanlık’ adında bir kanal bile açmış.
Giderek büyüyen bu sahte pasaport ticareti sayesinde radikal unsurların güvenlik servislerinin radarından sızarak adaletten kaçmaları büyük bir endişe kaynağı.
Çünkü bu kişilerin Suriye dışındaki ülkelerde de potansiyel olarak terör faaliyetlerine devam etme riski var.
Sahte pasaport ticaretini yapan Özbek vatandaş bu endişe hakkında The Guardian’a şöyle dedi: “Birinin hangi gruptan olduğunu sormuyorum. Herhangi biriyle çalışmaya hazırım. Kimin kötü, kimin kötü olduğunu görmek benim işim değil. Güvenlik servisleri bununla ilgilenmeli.”
Batılı güvenlik yetkilileri, 2015 yılında IŞİD’in sahte Suriye ve Irak pasaportu hazırlamak için boş pasaport defteri ve yazıcılar gibi önemli ekipmanları elde etmeyi başardığı konusunda uyarmıştı. Hatta bu kişilerin Avrupa’ya yaşanan göç sırasında göçmenlerin arasına karışarak yolculuk yaptığını belirtmişti.
The Guardin, dikkat çekilen bu tehlikeden sonra yazısında Fransa’nın başkenti Paris’te IŞİD’in düzenlediği terör saldırısını hatırlattı.
Her ne kadar bu ve benzeri saldırılardan sonra Avrupa sınır teşkilatları sahte pasaportları ortaya çıkarabilmek için hem teknolojiye hem de personel eğitimine yatırım yapmış olsa da istenilen başarıya ulaşılamadığı görülüyor.
2020 yılında Tacikistan, sahte Tacik pasaportlarının kullanımını engellemek için İstanbul konsolosluğundaki tüm belge sistemini ve personeli elden geçirdi. Ancak buna karşılık sahte pasaport satıcıları bu sefer de ülke sayısını artırdı.
Türkiye’de yaşayan Özbek sahte pasaport satıcısı The Guardian’a video göndererek Rus, Bulgar, Belçika ve Fransa sahte pasaportlarındaki güvenlik hologramlarını ve filigranları gösterdi.
Videoda siyah ışık altına yerleştirildiğinde pasaportların ultraviyole ışınlara duyarlı olarak tasarlandığı görülüyor.
Guardian’ın aktardığı bilgilere göre belge satıcıları çalışan bir biyometrik çipi taklit etmenin imkansız olduğunu ama sınır geçişlerinde birçok görevlinin çalışmayan pasaportları görmezden gelerek pasaport sahiplerine el salladığını belirtiyor.
2015 yılına kadar IŞİD için savaşan bir Rus vatandaşı pasaport sürecini şu ifadelerle anlattı: “Suriye’den geldiğimde sadece birkaç yüz dolarım vardı, bu yüzden en ucuz pasaportu aldım. Gerçekten kalitesiz bir Tacik pasaportuydu. İşe yaramadı ve İstanbul’da havaalanında tutuklandım.”
Rus vatandaş daha sonra ailesinin para gönderdiğini, daha iyi bir pasaport aldığını ve yeni pasaportuyla Ukrayna’ya gidebildiğini anlattı. The Guardian, Türkiye’de tutuklanan bu Rus vatandaşın daha sonra nasıl serbest bırakıldığına dair bir detay ise yazmadı.
Sahte belge satıcısı Özbek vatandaş ağı genişletmeyi düşünüyor. Şimdi de Afganistan’ın Taliban’ın kontrolüne geçmesiyle beraber “Türkiye’de yeni bir Afgan mülteci müşteri tabanı var” dedi ve ekledi: “Afgan müşteriler batı ülkelerine gitmek için sahte pasaportlar kullanıyor ve ülkelere vardıktan sonra da sığınma talep ediyor.”
