Güneydoğu Asya ülkesi Tayland’daki Bua Noi isimli goril, 30 yıldır Bangkok alışveriş merkezinde bir kafeste. Sahipleri, sığınağa nakledilmek için çok yaşlı olduğunu söylüyor fakat aktivistler aynı fikirde değil.
Tayland Yaban Hayatı Dostları Vakfı’nın kurucusu Edwin Wiek, “Orada oturup can sıkıntısından ölmeyi bekliyor” diyor.
Afrika’ya özgü olan goriller, doğal ortamlarında aile grupları halinde yaşayan sosyal hayvanlardır. Küçük Lotus olarak tercüme edilen Bua Noi, 1983’ten beri Tayland’ın Pata Hayvanat Bahçesi’ndeki ıssız bir şehir merkezi alışveriş kompleksinin yedinci katında yaşıyor.
Bua Noi, dünyanın dört bir yanındaki hayvan hakları aktivistleri arasında uzun süredir devam eden bir anlaşmazlığın merkezinde. ABD’li şarkıcı Cher, 2020’de gorilin serbest bırakılması için çağrıda bulunanlara katılmış ve şarkıcı Tayland çevre bakanı Varawut Silpa-archa’ya Bua Noi’nin yaşam koşullarına ilişkin ‘derin endişesini’ ifade etmişti. Daha sonra ABD’li oyuncu Gillian Anderson, hayvanat bahçesinin kapatılması çağrısında bulunmuştu.
Hayvan hakları savunucuları, hayvanların bir mağazanın üst katlarındaki hayvanat bahçesinde doğal olmayan alanlarda tutulduklarını söylüyor. Bangkok Post’a göre, Bua Noi’nin eşi on yıldan fazla bir süre önce öldü.
Yetkililer gorili satın alıp rehabilite etmeyi planlıyor
Geçen hafta Tayland Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanlığı’nın Bua Noi’yi satın alıp rehabilite etmeyi planladığını söylemesi umutları artırdı. Gorilin sahipleri, internette dolaşan 30 milyon baht’tan (15 milyon TL) söz edilmesine rağmen, hiçbir görüşme yapılmadığını ve hiçbir fiyat üzerinde anlaşmaya varılmadığını belirten bir açıklama yayımladı.
The Guardian’ın haberine göre, hayvan hakları organizasyonu Peta Asya’nın başkan yardımcısı Jason Baker, “Pata Hayvanat Bahçesi’ndeki her hayvan, en sert Taylandlı suçlulara bile verilmeyen bir ömür boyu hapis cezasına çarptırılıyor. İhtiyaç duydukları doğal ortamın zihinsel ve fiziksel rahatlığını sağlayacak bir tesise nakledilirlerse anlamlı bir yaşamları olabilir” dedi.
Bua Noi’nin sahipleri ‘yaşlanan gorilin’ yeni patojenlerle yeni bir ortama uyum sağlayamayacağını söylüyor. Goriller vahşi doğada yaklaşık 40 yaşına kadar, esaret altında daha uzun yaşayabiliyor.
Vakıflar masrafları karşılayarak Bua Noi’yi kurtarmak istiyor
Britanyalı vahşi yaşam koruma derneği Aspinall Vakfı’ndan Amos Courage bu endişeleri reddetti ve Bua Noi’ye bir sığınakta büyük özen gösterilebileceğine inanıyor. Vakıf, Cher tarafından ortaklaşa kurulan bir yardım kuruluşu olan ‘Free the Wild’ (Vahşi Yaşamı Özgürleştir) gibi bu geçişin masraflarını karşılamayı teklif etti.
Tayland Yaban Hayatı Dostları Vakfı’ndan Wiek, Bangkok’un yaklaşık iki saat dışındaki kurtarma merkezinin gorili alabileceğini söylüyor: “Nereye giderse gitsin, o cam akvaryumdan çıktığı sürece… bu harika olur.”
Çocukluğunda yaptığı bir ziyareti yeniden yaşamak için mayısta Pata Hayvanat Bahçesini ziyaret eden 50 yaşında bir Bangkok sakini ve şehir rehberi Kung Çan, gördüklerinden sonra muhtemelen hayvanat bahçesine geri dönmeyeceğini söyledi. Çan, “Mutlu değildim. Sadece 15 dakika kaldık… Bua Noi’yi böyle bir odada görmek istemiyorum” dedi.
‘Kapanması gerekiyor’
Wiek şunları söyledi: “Sonuç olarak, bu yerin kapatılması gerekiyor… Hükümet tarafından bir gorili o hayvanat bahçesinden çıkarmak için bağış toplamak, kulağa etik bir şey gibi geliyor ama değil. Hayvanat bahçesindeki tüm hayvanlar için bir çözüm aramamız gerekiyor.”
Pata Hayvanat Bahçesi, Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanlığı’na yanıt olarak yaptığı açıklamanın ötesinde yorum yapmaktan kaçındı. Hayvanat bahçesinin sahibi Kanit Sermsirimongkol, daha önce hayvanlara kötü muamele edildiği yönündeki iddiaları reddetmişti.
