Şenay Aydemir: 'Distopya uygulamaları' görmek tam da otoriter kapitalist rejimlere özgü bir özelliktir 

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Distopya asıl olarak kapitalizm sonrası düşülen, bir başka kapitalist cehennemi işaret eder! Dünyanın şirketler tarafından yönetildiği felaket sonrası dünyalardaki (The Resident Evil, Açlık Oyunları, Blade Runner, Alien) otoriterlik, kapitalizmle dolaysız bir ilişki içindedir.

Ama bugüne baktığımızda, geleceği fantezi olmaktan çıkaracak emareler ve ‘distopya uygulamaları’ görmek tam da otoriter kapitalist rejimlere özgü bir özelliktir. Misal bu yılın bahar aylarında ABD’de bir savcı ‘Wikipedia’nın yabancı aktörlerin propaganda faaliyetlerine kapı araladığını’ iddia etti. Bu hedef göstermede, tarihi yanlış yazmanın değil, düzeltmenin payı olduğu açıktı. Yeni nesil kullanıcılar ABD tarihinin önemli olay ve figürlerinin karanlık (özellikle ırkçılık) geçmişlerini ilgili maddelere ekliyorlardı. Trump yönetiminin tanıdık bir şekilde savcı eliyle Wikipedia’ya müdahale girişimi, yeni bir gerçeklik inşasının adımı olarak yorumlandı.

Türkiye’de Wikipedia, ‘terör yanlısı içerikler’ gerekçe gösterilerek üç yıl yasaklı kaldı. TRT eliyle başta Selçuklu ve Osmanlı dönemi olmak üzere yeni bir tarih inşası gerçekleştirilmeye çalışıldı. Belgelerle sabit olmasına, bizzat iktidar yanlısı tarihçiler tarafından bugünün Türkiye topraklarının iki katından fazla toprak kaybedildiği dile getirilmesine rağmen, 2’nci Abdülhamid’in hiç toprak kaybetmediği iddiası bizzat cumhurbaşkanı tarafından kürsülerden dile getirildi.

Distopyalarda bilim ve sanatın sınırlarını çizen şey, yapamayacaklarınızın sınırsızlığı değil yapabileceklerinizin sınırlarıdır! Misal emek sömürüsü, devletin işlediği suçlar, Kürt ve Ermeni meseleleri, LGBTİ+ temalarına girmez; cinsellikten, ailenin- devletin ve milletin bölünmez bütünlüğüne dil uzatmazsanız bir yaratma özgürlüğünüz de olabilir herhangi bir distopyada!

Şenay Aydemir’in yazısı