Çocuklarınızın sebze yememesinden ya da oyuncaklarını toplamamasından mı şikayet ediyorsunuz? İstatistik, matematik ve sosyal bilimlerde kullanılan ‘Oyun Teorisi‘ imdadınıza yetişebilir.
Oyun Teorisi, karşıdaki insanının nasıl hareket edeceğini hesap ederek mümkün olan en iyi kararı almaya dayanıyor.
Diğer oyuncunun perspektifini anlamaya dayalı olan teori, Nobelli ekonomistlerden, jeopolitika uzmanlarından sonra şimdi de ailelerin hizmetinde. İşte, Wall Street Journal’ın derlediği o ipuçlarından bazıları:
Tabaktaki sebzeler nasıl biter?
– Lahana bilmecesi: Yemek seçen bir çocuğunuz varsa, ona değişik şeyler yedirmenin yolu tabağına birden fazla çeşit koymaktan geçiyor. Tabağa sadece bir çeşit şey koyarsanız, onu reddedebilir. Fakat sözgelimi dört çeşit koyduğunuzda seçim savaşını kazandığını düşünen çocuk, birden fazla çeşit gıda yiyecektir.
– Kalan pastayı paylaştırma sorunu: Az kalan pasta ve bunu üç çoçuğa paylaştırmak söz konusuysa kimse payını beğenmeyecektir. Ama şunu deneyin: İlk çocuk pastayı kessin, ikinci çocuk kendi dilimini seçsin, ardından her çocuk kendi dilimini üçe bölsün ve üçüncü çocuk her tabaktan bir parça seçsin. Karmaşık bir yol ama herkes mutlu olacaktır.
Ceza vermek de bir strateji
– Oyuncak toplama oyunu: “Oyuncaklarını kaldır” demek yerine işbirliğine gidin. Bir oyuncağı alarak uzağa götürün, çocuğunuzdan diğer oyuncağı daha uzağa koymasını isteyin. Oyuncaklar yerine taşınıp, oda temizleninceye kadar bir adım öteye koymaya devam edin.
– Cezalar konusunda inandırıcı olmak ya da olmamak: Her defasında yeni bir ceza uydurmaktan ya da “Yılbaşı kutlamalarını iptal ediyorum” gibi fevri bir çıkıştan daha iyi bir yol var; o da “Vereceğim cezayı düşünüyorum” demek. Bir kere bu krediyi sağladığınızda, bunu söylediğiniz zaman çocuğunuzun hemen harekete geçtiğini göreceksiniz.
– Yatma zamanı bir türlü gelmiyorsa: Birden fazla çocuğu olan ebeveynler için çocukları yatağa göndermek bir hayli uzun sürebilir. Bunun için basit bir ‘ister al ister alma‘ oyunu oynayabilirsiniz. Yatmadan önce çocuklarla taş-makas-kağıt oynayın. Kazanan çocuğun bir kitap seçmesine izin verin. Diğer çocuk ya da çocuklar bu kitabı onaylamazsa, kimse hikaye dinlemeyecek demektir.
