Kocaeli’nin Gölcük ilçesinde 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nde denizin altında kalan ‘batık şehir’ 26 yıl sonra kayda alındı.
Yıl dönümü yaklaşan 7,4 büyüklüğündeki depremde 18 bin 373 kişi hayatını kaybetti, 48 bin 901 kişi yaralandı. 5 bin 840 kişi de kayboldu.
Fakat bölge halkı can kaybının çok daha yüksek olduğunu öne sürüyor. Resmi olmayan kaynaklar can kaybının 50 bin civarında olduğunu iddia ediyor.
Depremde Değirmendere Mahallesi Çınarlık Meydanı’ndaki kıyı hattının bir bölümü denize gömüldü, binalar, araçlar ve iskeleler su altında kaldı.
‘Batık şehir’ diye anılmaya başlayan bölge 26 yıl sonra su altı fotoğrafçısı ve belgesel yapımcısı Tahsin Ceylan, Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu (TSSF) Yönetim Kurulu Başkanvekili Hakan Arslan, Değirmendere Sualtı Topluluğu Kurucu Başkanı, birinci sınıf Dalgıç Murat Kulakaç ve Japon yüksek inşaat mühendisi, mimar ve deprem uzmanı Yoshinori Moriwaki tarafından görüntülendi.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Değirmendere Sualtı Topluluğu desteğiyle yapılan dalışta o gece sular altında kalan alanlar yeniden gün yüzüne çıkarıldı.
Görüntülerde çay bahçesi, çınar ağaçları, beton kalıntıları, sandalye, kameriye, fayansların bulunduğu duvar net biçimde görüldü.
Uzmanlar deniz tabanında kalan yapıların büyük ölçüde korunduğunu ancak metal kısımların zamanla paslandığını söyledi.
AA‘ya konuşan Tahsin Ceylan çekimlerde teknenin bulunduğu yerin eskiden Çınarlık Meydanı’nın ortası olduğunu söyledi. Meydanın büyük bölümü şimdi 30 metre suyun altında.
‘Deprem izlerinin silinmediği bir yer varsa o da Değirmendere’deki batık şehirdir’
Ceylan şöyle konuştu:
“Deprem sonrası binalar yıkılıp yenileri yapılınca deprem izlerinin silindiği düşünüldü. Fakat deprem izlerinin silinmediği bir yer varsa o da Değirmendere’deki o batık şehirdir.
17 Ağustos’u, deprem hafızasını hatırlatmak amacıyla o çekimleri yaptık.
Şu anda meydandaki çınar ağaçlarının daha büyükleri, hepsi suyun altında ve artık o bölge yapay resif haline gelmiş. Artık ıstakozlar, kırlangıç balıkları ve birçok canlı orayı yuva olarak kullanıyor.“
Türkiye’nin deprem kuşağında. Bu nedenle ülke depreme hazır olmalı. Dünyada Çınarlık Meydanı’na benzer öyle bir örnek yok. Tek örnek aslında ülkemizde, Gölcük’teki o Çınarlık Meydanı. Herkesin oraya dalıp da deprem gerçeğiyle yüzleşmesi lazım.
Orada 50 metre derinliğe kadar dalış yaptık. O çınar ağaçlarının bir kısmı, o dönemin bazı yapıları tam 50 metre derinlikteydi.
Bir zamanlar Gölcüklülerin, Değirmenderelilerin dolaştığı sahil, vakit geçirdiği, dinlendiği çay bahçesi, güneşten korunduğu çınar ağaçları şu anda suyun altında.
Depremin izlerini koruyor ve gün yüzüne çıkarıyor.”
