‘Partili cumhurbaşkanlığı’nın kıl payı kabul edildiği referandum, toplumdaki kutuplaşma eğilimini de ortaya koyarken, bunun ‘yüzünden partisini anlama’ya kadar vardığı ifade edildi.
Bu görüşün sahibi ise Bahçeşehir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslarası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. Yılmaz Esmer.
BirGün’den Meltem Yılmaz’a konuşan Esmer referandum sonuçlarının Türkiye’de seçmenlerin ‘takım tutar gibi’ sandığa gittiğini belirtirken, yeni anayasadaki değişikliklerin değil, ‘takımların’ oylandığını söyledi.
‘Yüzde 75 doğru tahmin’
Buna örnek olarak da yaptıkları bir araştırmayı gösteren Esmer, “Yeni yaptığımız bir araştırmanın sonuçları çok vahim bir gerçeği ortaya koyuyor. O da, insanlar artık birbirlerinin sadece yüzlerine bakarak, siyasi olarak ‘bizden’ veya ‘bizden değil’ diyebiliyor olmaları” dedi.
Esmer araştırmanın detaylarını şöyle anlattı: “Hiçbir sembol olmadan. Anlatayım… Türkiye’nin en büyük 20 ilinin AKP ve CHP il başkanlarının kendi web sitelerinden fotoğraflarını aldık. Hepsi benzer giyimli, kravatlı adamlar. Deneklere, öncelikle bu kişiler arasından tanıdıkları biri olup olmadığını sorduk, var diyenleri eledik. Geriye, gösterdiğimiz fotoğraflardaki kişilerin kimliğine ilişkin hiçbir bilgisi olmayan denekler kaldı. AKP ve CHP İl Başkanlarının fotoğraflarını çift olarak yan yana koyarak deneklere gösterdik ve ‘Söyleyin bakalım’ dedik, ‘Bu adamların hangisi AKP’li, hangisi CHP’li?’ Burada deneklerin yazı tura atar gibi seçeneklerden birini seçmesi beklenir. Ama sonuç ne çıktı biliyor musunuz: Yüzde 75 oranında doğru tahmin!”
Tahliye eden AYM üyesini gözünden tanımak
Araştırmada bir soru da Can Dündar-Erdem Gül davasında, Anayasa Mahkemesi’nin hangi üyelerinin tahliyeye olumlu, hangilerinin olumsuz görüşte bulunduğuyla ilgili sorulmuş.
Esmer, detayları şöyle paylaştı: “Deneklere, ‘Sizce bunlardan hangisi tahliye edilsin, hangisi tutukluluğu devam etsin’ demiştir diye sorduk. Ve denekler, yüzde 85 doğru yanıt verdi. Düşünün, sadece resme bakarak… Bir örnek daha vereyim. Yine iki fotoğraf var. Deneklere, ‘Bu iki adamın aynı sokakta kiralık evleri var, evler aynı büklükte, kiraları da aynı, siz bu ikisinden hangisinin ev sahibiniz olmasını isterdiniz?’ diye sorduk. AKP’li deneklerin yüzde 80’e yakın AKP’li ev sahibini seçerken, CHP’liler de aynı oranda kendi partilisini ev sahibi olarak seçti, ve yine hiç tanımadan!”
‘Beynin ilkel kısmını devreye sokmuş bulunuyoruz’
Sonuçların ‘çok ciddi bir kutuplaşma’nın göstergesi olduğunu belirten Esmer, Türkiye’de artık insanların biraz da ‘evrimsel’ güdülerle hareket ettiğini belirtti.
Esmer şunları söyledi: “İlk insanın düşmanını bakarak anlayabilmesi lazım, ‘Bizden mi değil mi?’, onun gibi. Artık toplum olarak beynin o ilkel kısmını devreye sokmuş bulunuyoruz.”
