Ankara’da üst düzey ABD heyetiyle gerçekleştirilen kritik görüşmede YPG’nin ‘güvenli bölge’den çekilmesi karşılığında Türkiye’nin Barış Pınarı Harekatı’na ara vermesinde anlaşıldı.
Yaklaşık dört buçuk saat süren görüşmelerin ardından ilk açıklama ABD Başkanı Donald Trump’tan geldi.
Trump şu tweeti attı: “Türkiye’den haberler harika. Teşekkürler Erdoğan. Milyonlarca hayat kurtarılacak.”
İkinci açıklama ise görüşmelerde Amerikan heyetine başkanlık eden ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence’den geldi: “Suriye’de ateşkes için anlaştık. Türkiye harekatı durduracak.” Pence, anlaşma gereği YPG’nin 120 saat içinde ‘güvenli bölge’den çekileceğini, çekilme tamamlandıktan sonra Türkiye’nin harekatı sona erdireceğini de belirtti.
ABD başkan yardımcısı, Türkiye’ye yeni yaptırım uygulanmayacağını, halihazırdaki yaptırımların kaldırılacağını da kaydetti.
Pence, Demokratik Suriye Güçleri’yle (DSG) temas halinde olduklarını ve bu bölgeden çekilmeye başlayacaklarına ilişkin güvence aldıklarını, hatta çekilmenin başladığını ifade ederek şöyle dedi: “Yönetimimiz, DSG ile iletişim içinde. Yaklaşık 30 kilometrelik alandan çekilmelerini de sağlayacağız.”
Pence, bölgede uzun vadeli ‘tampon bölge’ oluşturulacağını da belirtti.
Kobani’ye karşı herhangi bir harekat yapılmayacağını belirten ABD başkan yardımcısı şöyle devam etti: “Buna ek olarak ABD ve Türkiye birlikte ortak bir şekilde güvenli bölgenin güvenli bir geleceğinin olması için çalışmaya söz vermişlerdir. Ve bu bağlamda Suriye’nin sınırında güvenlik sağlanacaktır.”
Pence, ABD’nin Türkiye’ye karşı devreye soktuğu yaptırımların kaldırılacağını, yeni yaptırım getirilmeyeceğini de söyledi: “Başkan Trump, Türkiye’ye müttefiklik konusunda çok net. Amerika, Türkiye’nin Suriye’deki operasyonuna kesinlikle karşıdır. Başkan Trump da Erdoğan ile görüşmesinde bunu çok net bir şekilde ifade etmiştir. İki lider arasında iyi ilişkiler bu anlaşmanın oluşmasını sağlamıştır. Birlikte işbirliği yapacağız. Ekibimiz bu konuda çalışmalara başladı. YPG’nin güvenli bölgeden geri çekilmesi konusunda kolaylaştırıcı rolümüzü uygulayacağız, bu bölgeye barış ve güveni geri getireceğiz. Ateşkes gerçekleşmeseydi Türkiye’ye karşı çok geniş bir dizi yaptırım yürürlüğe girecekti. 120 saatlik bu durma, bekleme süresi içinde Türkiye’ye herhangi bir yaptırım yürürlüğe koymayacağız. Kalıcı ateşkes olduğunda, bu da tabii YPG güçlerinin güvenli bölgeden düzenli ve güvenli bir şekilde çekilmesini içeriyor, bundan sonra bu hafta başında uygulanan yaptırımlar kaldırılacak. Trump, net bir şekilde masum hayatların kaybolmaması için bu yaptırımları dile getirdi. Bu günkü ateşkes kararı iki lider arasındaki güçlü ilişkiler, güçlü liderlik sayesinde olmuştur.
ABD başkan yardımcısı, Halkbank konusunun, ABD’de hukuki süreçte olan bir konu olduğunu belirterek görüşmede bu konunun ele alınmadığını ifade etti.
Çavuşoğlu: ABD ‘güvenli bölge’nin işlevselliğini kabul etti
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise “İstediğimizi aldık” diyerek, ABD’nin ‘güvenli bölgenin işlevselliğini ve harekatın meşruiyetini kabul etmiş olduğunu’ belirtti.
Çavuşoğlu, YPG’nin bölgeden çekilmesine kadar harekata ara vereceklerini söyleyerek, “Bu bir ateşkes değil” dedi.
Bakan, soruları yanıtlarken ‘güvenli bölge’nin 30 kilometre derinlikte olması ve Fırat’ın doğusundan Irak sınırına kadar ‘hiç bir teröristin kalmaması’ hedefinin korunduğunu belirtti.
Çavuşoğlu, YPG’nin elindeki silahların alınması ve muharip mevzilerinin tahrip edilmesinin de ABD ile mutabakatta yer aldığını açıkladı.
Bakan şöyle devam etti: “Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunmasına ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı temelinde siyasi sürece bağlılığımızı da bugün bir kere daha teyit ettik. Görüşmede elbette ki iki NATO müttefiki olarak aramızdaki dayanışmayı kayda geçirdik. PKK/YPG’nin 120 saat içinde güvenli bölgeden çıkması için Barış Pınarı Harekatı’na ara verdik. Durdurma değil, ara vereceğiz. Bu bir ateşkes değildir, ateşkes ancak iki meşru taraf arasında yapılır. Biz zaten operasyonun hedefi olan teröristlerin güvenli bölgeden çıkması için harekata ara veriyoruz. Bu terör unsurları tamamen bu bölgeden çıktıktan sonra ancak harekatı durdurabiliriz. Ancak terör unsurlarının çıkmasından sonra operasyonu durdurmamız söz konusu olacaktır. Biz operasyona ara verdiğimizde, ABD tarafı yaptırım girişimlerini durduracaktır. Daha sonra biraz önceki şartlar gerçekleştirdikten sonra; yani 120 saat içinde YPG unsurları çıktıktan sonra biz ancak harekatı durdurabiliriz. Bu aşamadan sonra da şu andaki mevcut yaptırımlar kaldırılacaktır.”
Çavuşoğlu, Menbiç konusundaki soruyu da şöyle yanıtladı: “Bu bölgeden ABD askerleri çekiliyor. Bu bölgede Münbiç dahil bazı bölgelerde rejim var. Fırat’ın doğusunda da sınırımıza yakın bölgelerde rejimin olduğunu biliyoruz. Dünden itibaren Kobani bölgesine de rejim ve Rusya unsurları girdi. Münbiç ve bazı bölgeleri de Ruslarla görüşeceğiz. Dün akşam Sayın Cumhurbaşkanımız Putin’le bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Sayın Putin de bu detayları, önümüzdeki süreçte Suriye’de atacağımız adımları görüşmek üzere Sayın Cumhurbaşkanımızı Soçi’ye davet etti. Soçi’de Rusya ile bu konuları ele alacağız. 32 kilometre derinlikte ve de Fırat doğusundan-Irak sınırına kadar yani 444 kilometrelik bir uzunlukta hiçbir teröristin kalmaması ve tüm bu bölgenin ‘güvenli bölge’ olarak tesis edilmesi bu bizim güvenliğimiz açısından da önemli. Bu bölgelere evini terk etmek zorunda kalan yerinden edilmiş insanların dönmesi de söz konusu. Bunun sadece bir güvenlik boyutu yok, orası çok önemli ama bunun insani boyutu var. 444 kilometrelik ve 32 kilometrelik alan bir ‘Güvenli Bölge’ ama bunun bir kısmını Amerika ile hallediyoruz, Münbiç ve bazı kısımlarını Rusya ile görüşeceğiz ve önümüzdeki süreçte bu bölgenin tamamını ‘Güvenli Bölge’ haline gelmesi için hangi adım gerekiyorsa atacağız.”
Trump’tan tweet üstüne tweet: Herkese teşekkürler
Trump, Pence’in açıklamasının ardından yeni tweet’ler atarak herkese teşekkür etti: “Bu anlaşma üç gün önce ASLA yapılamazdı. Bir şeyleri yaptırabilmek için bazı ‘zorlu’ sevgiye ihtiyaç vardı. Herkes için harika. Hepsiyle gurur duyuyorum!”
Trump, bunun ardından attığı tweette de şunları yazdı: “Bu, medeniyet için harika bir gün. ABD’nin, izlenmesinde zorunlu olan, ancak pek alışılmadık yolda arkamda durmasından dolayı gururluyum. İnsanlar, böyle bir ‘anlaşma’yı yıllarca yapmak için uğraşmaktaydı. Milyonlarca hayat kurtulacak. HERKESE tebrikler.”
4 saat 20 dakika görüşüldü
Ankara’daki ilk görüşme Erdoğan ile Pence arasında yapıldı. Görüşme yaklaşık 1 saat 40 dakika sürdü.
İkili görüşmenin ardından Erdoğan ve Pence başkanlığında heyetlerarası görüşmeye geçildi. Bu görüşme de 2 saat 40 dakika sürdü.
Görüşmede Türk heyetinde Erdoğan’ın yanısıra Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler yer aldı.
Amerikan heyetinde ise Pence’in yanısıra Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Ulusal Güvenlik Danışmanı Robert C. O’Brien, Ankara Büyükelçisi David M. Satterfield, Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey bulundu.
Mektubun ardından ilk doğrudan temas
Türkiye, geçen hafta Suriye’nin kuzeyindeki YPG hedeflerine yönelik başlattığı Barış Pınarı Harekatı’nı sürdürürken, ABD’den ‘ateşkes’ çağrıları yapılmıştı.
Son olarak da ABD Başkanı Donald Trump’ın Erdoğan’a hitaben diplomatik dilin dışına çıkan bir üslupla yazdığı ve askeri harekata karşı çıktığı mektup basına sızdırılmıştı.
Trump’tan Erdoğan’a 9 Ekim tarihli mektup: Kabadayılık yapma, aptal olma
