BERİL KÖSEOĞLU
Ukrayna’ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti’nde, halk bugün bağımsızlık referandumu için sandık başına gidiyor. Oylamanın ardından, nüfusunun çoğunluğu Rus olan Kırım’ın Kiev’den ayrılması ve Rusya’ya bağlanması bekleniyor.
Referandumda, 1,5 milyon Kırımlının oy vermesi bekleniyor. Oy pusulasındaysa şu iki soru yer alacak:
* Kırım Özerk Cumhuriyeti’nin Rusya’yla yeniden birleşmesine mi taraftarsınız?
* Kırım Cumhuriyeti’nin 1992 tarihli anayasasının yeniden yürürlüğe girmesine ve Kırım’ın Ukrayna’nın bir parçası olmasına mı taraftarsınız?
Rusya BM kararını veto etti
Kiev’de Avrupa yanlısı gösteriler ve Moskova destekli eski devlet başkanı Viktor Yanukoviç’in devrilmesiyle başlayan sürecin son halkası olan referandum, Rusya’yla Batı arasında Soğuk Savaş’tan bu yana yaşanan en derin kriz. En son, BM Güvenlik Konseyi’nde önceki gece yapılan oylamada gerilim bir kez daha su yüzüne çıktı. Rusya, referandumu eleştiren bir karar tasarısını veto etti. Moskova tasarıyı reddeden tek Konsey üyesi olurken, ‘müttefiki‘ sayılan Çin çekimser kaldı.
İşgal başladı mı?
Referandumdan hemen sonra, Rusya’nın Kırım’da kontrolü fiilen ele alması bekleniyor. Kiev’deki yeni yönetim ‘Rus işgalinin çoktan başladığı’nı savunurken, Moskova ve Kırımlı yetkililer bunu reddediyor. Fakat Reuters’a göre, Rus ordusu esasında binlerce askerinin kamyon, zırhlı araç ve silahlarla bölgeye yığınak yaptığını saklamaya gerek de görmüyor.
Kiev sonucu tanımayacak
Ancak Kiev’deki ulusal parlamentonun referandumun ‘anayasaya aykırı olduğuna‘ hükmedip bölgesel parlamentoyu feshetme kararı alması sonrası, krizin pürüzsüz bir biçimde çözülmesi de beklenmiyor. Batılı ülkeler şimdiden hem Rus hem de Kırımlı yetkilileri yaptırımla tehdit etmiş durumda.
‘Referandum yüzünden ağabeyimle küstük’
Referandum, aileler arasında bile derin bölünmelere yol açtı. Sivastopol’dan Reuters’a konuşan Sergei, Rusya’ya bağlanma yönünde oy kullanacağını söylese de şikayetçi: “Geçen ay telefonda kavga ettiğimizden beri ağabeyim Maxim’le konuşmadım. O Kiev’de oturuyor ve eşi oradaki aşırılıkçıları desteklemesi için beynini yıkamış.”
9 Soruda Kırım krizi
