MESUDE ERŞAN
mesudeersan@diken.com.tr
@mesudersan
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), radyasyon onkologlarından kanser tedavisi sırasında kullandıkları bazı ilaçları reçete etme yetkilerini ellerinden alan ve hastaları güç durumda bırakan Sağlıkta Uygulama Tebliği (SUT) değişikliğine, Danıştay yürütmeyi durdurma kararı verdi.
28 Nisan 2021 tarihli değişiklikle filgrastim, lenograstim, pegfilgrastim ve lipegfilgrastim etken maddeli ilaçların reçete edilmesi sınırlandırılmıştı.
Hastaların ilaçlarını alabilmesi için başvuracakları sağlık kurulunda en az bir hematoloji veya tıbbi onkoloji uzman hekimin bulunması şartı getirilmiş, ayrıca, sağlık kurulu raporuna dayanarak ilaçları sadece, hematoloji, tıbbi onkoloji, iç hastalıkları veya çocuk hastalıkları uzman hekimlerinin reçete edebileceği belirtilmişti.
En fazla altı ay süreli sağlık kurulu raporuna dayanılarak ve en fazla birer aylık dozlarda reçete edilmesi halinde SGK tarafından karşılanacağı kurala bağlanmıştı.
Bu düzenlemeden ötürü radyasyon onkologları, hastalarının tedavileri sırasında gelişen bazıları ölümcül yan etkileri kontrol eden destek ilaçları reçete edemiyorlardı.
Hastalar kendilerini hiç bilmeyen ve takip etmeyen başka uzman doktorlara giderek ve zaman kaybederek tedaviye ulaşabiliyorlardı. Bu zorlu süreç tedavide aksamaya yol açıyordu.
Bu değişikliğe karşı Türk Radyasyon Onkolojisi Derneği, yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle Danıştay’da dava açmıştı.
‘Sağlık hakkına aykırılık teşkil ediyor’
Davayı inceleyen Danıştay 10’uncu Dairesi, gerekçeli kararında şunları kaydetti: “Davacı radyasyon onkoloji uzmanlarının aldığı eğitim ve yetkinlikleri ile mesleki bilgileri doğrultusunda muayenesini ve tedavisini yapmakta oldukları hastaları için sağlık raporu ve reçete düzenlemelerinin engellenmesi niteliğinde olan dava konusu düzenlemeler, hastanın sağlık hakkına, hekimin tedavi etme özgürlüğüne ve aynı zamanda hekimin tanı ve teşhis koyma yükümlülüğüne de aykırılık teşkil etmektedir. Sağlık hakkını doğrudan ilgilendiren düzenlemelerin, sağlık kurum ve kuruluşlarına yapılan ödemeler noktasında ortaya çıkan denetim noksanlığını gidermek ve salt sağlık harcamalarında tasarruf sağlamak amacıyla yapılamayacağı, bu tür düzenlemelerin, tıp biliminin gereklilikleri göz önünde bulundurularak yapılması gerektiği açık olup, idarenin gerekli denetimleri yaparak söz konusu suiistimallerin tespiti halinde ilgilisine yaptırım uygulayabileceği de tartışmasızdır.”
‘Hasret kaldığımız bir karar’
Türk Radyasyon Onkolojisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Gökhan Özyiğit, kararın hastaların sağlık hizmetine erişimi ve meslektaşlarının mesleki yetkilerinin korunması bakımından çok önemli bir kazanım olduğunu söyledi.
Özyiğit, “Danıştay’ın kararı, sağlık hakkı ve hekimin özerkliğine vurgu yapan, uzun zamandır hasret kaldığımız nitelikte bir karar oldu” diyerek mutluluğunu paylaştı.
Kemoterapi ilacı yazma yetkileri varken, tedavilerin yan etkilerini yönettikleri ilaçları reçete etme yetkilerinin ellerinden alınmasının garip olduğunu belirten Özyiğit şöyle konuştu: “Hastaları mecburen onları daha önce hiç görmeyen, bilmeyen başka uzmanlara göndermek zorunda kalıyorduk. Hastalar randevularını hemen alamıyor, reçete edilene kadar hem tedavileri aksıyor hem de acı çekiyorlardı. Pandemi koşullarında dolaşmak zorunda kalıyorlardı. Pek çok il merkezi ve hastanesinde onkoloji ve hematoloji uzmanı bulunmuyor. Onkoloji hastalarının tedavisinden sorumlu tek hekim radyasyon onkolojisi uzmanı hekim.”
