Merkez Bankası (MB), kasımda BOTAŞ’a 2 milyar 226 milyon doları bulan rekor döviz satışı gerçekleştirdi.
Türkiye’nin artan doğalgaz talebi ve fiyatlardaki yükselişe bağlı olarak BOTAŞ’ın öngörülenden fazla döviz ihtiyacını MB’nin karşılamak zorunda kalmasının, bankanın rezervlerindeki yükselişi sınırlaması bekleniyordu.
Dünyada petrol ve doğalgaz fiyatlarında ciddi bir artış yaşanırken, BOTAŞ Türkiye’nin artan gaz talebini karşılamak için spot piyasadan ciddi miktarda LNG alıyor. Aynı zamanda yeni yapılacak doğalgaz kontratlarında alım fiyatlarının da artış göstermesi bekleniyor. Bu durumda BOTAŞ’ın öngörülenden fazla olan döviz ihtiyacı için ise MB rezervleri devreye giriyor.
MB Aralık 2014’ten bu yana BOTAŞ’a döviz satışı gerçekleştiriyor. 2015-2020 arasında toplam döviz satışı 45 milyar doları bulmuştu. En yoğun satış ise 2015 yılında yapılmıştı. 2015’te MB, BOTAŞ’a 10.5 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi.
Bu yıl 2 milyar 753 milyon dolara ulaştı
MB bu yıl ise ilk kez haziranda 269 milyon dolar, ekimde ise 258 milyon dolarlık BOTAŞ’a döviz satışı yaptı. Yeni açıklanan veriler kasım ayı satışının rekor kırdığını ortaya koydu. Buna göre kasımda yapılan satış 2 milyar 226 milyon doları buldu. Bu yılki toplam satış ise 2 milyar 753 milyon dolara ulaştı.
Swap hariç net rezerv eksilerde
MB’nin önceki hafta kağıt üzerinde 128 milyar doları aşan brüt rezervleri geçen 126,4 milyar dolar seviyesine çekilmişti. Net rezerv ise 25,2 milyar dolardan 24,7 milyar dolara inmişti. Toplam swap miktarı 60,8 milyar dolar görülüyor. Swap hariç net rezerv ise eksi 36,2 milyar dolar seviyesinde.
Rezervlere etki eden swap anlaşmalarında, iki ülke arasında arasında belirlenen tutarda bir para başka bir parayla değiştiriliyor. Değiştirilen ana paralar belirli bir süre sonunda geri veriliyor. Bu durumda MB’nin döviz rezervi kağıt üstünde artmış olsa da bu, net rezerve yansımıyor.
Rezerv arttırma planları aksayabilir
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, ‘128 milyar dolar‘ tartışmaları sonrası bir süredir MB rezervlerinin yeniden tarihi seviyelere ulaşacağını söylüyor. MB’nin hızla düşüne rezervleri nedeniyle eski MB Başkanı Naci Ağbal da rezervleri artırma stratejisine öncelik vermiş ve BOTAŞ’a döviz satışlarının azaltılacağını söylemişti. Yeni başkan Şahap Kavcıoğlu da şu an için rezerv biriktirmeye yönelik stratejilerin devam ettirildiğini söylüyor. Ancak Botaş’ın artan ihtiyacının rezervlere yansımasının beklenenin çok üstünde olabileceği öngörülüyor.
MB’nin toplam rezervleri 135,96 milyar dolarla tüm zamanların zirvesini ise 2013 yılının aralık ayında görmüştü.
