Gazze’deki insanlar İsrail’in yerleşim bölgelerine saldırmasıyla havaya yayılan asbeste maruz kalıyor ve bunlar solunduğunda kansere neden oluyor.
Asbest, kimyasal ve fiziksel özellikleri sebebiyle inşaat, gemi, otomotiv, tekstil ve diğer sanayi alanlarında tercih edilen bir ürün.
2010’a kadar Türkiye’de de tercih edilen asbest; marley, boru, levha, fren ve debriyaj balatası, conta ve asbestli iplik üretiminde kullanılmıştı.
Asbest lifleri havada solunur hale geldiklerinde tehlikeli ve öldürücü oluyor. Solunan lifler akciğerlerde birikiyor ve akciğerde zedelenmeler başlıyor.
Bozulmadığında insanlar için çok az risk oluşturan ancak dağılıp atmosfere salındığında yüksek oranda kanserojen olan bir mineral olan asbest, Gazze’deki yapıların çoğunda mevcut.
Birleşmiş Milletler’in tahminlerine göre Gazze’de bombalanmış bölgelerde yaklaşık 800 bin ton enkazın asbestle kirlendiği düşünülüyor.
Bir asbest uzmanı Roger Willey, Al Jazeera’ye bunun Gazze’de sıkışıp kalan Filistinliler için bir ‘ölüm cezası’ olduğunu söyledi.
‘Önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak bir trajedi’
Roger Willey, İsrail’in her bombardımanı sonrasında insanların maruz kaldığı asbestin, 11 Eylül 2001’de New York’ta çöken Dünya Ticaret Merkezi’nin çevresindeki asbestle karşılaştırılabileceğini söyledi.
Yıllar sonra, toz bulutlarında asbest de dahil olmak üzere zehirli kimyasalların bulunduğu anlaşılmıştı.
Asbeste maruz kalmak akciğer, gırtlak ve yumurtalık kanserlerinin yanı sıra ‘akciğerleri etkileyen, nefes darlığı, öksürük ve kalıcı akciğer hasarına neden olabilen iltihabi bir durum’ olarak tanımlanan ‘asbestoz’a da neden olabiliyor.
Aşağıdaki fotoğraftaki kadın, 11 Eylül saldırılarında hayatta kaldığı için şanslı sayılıyordu. Ancak asbeste bağlı kanserlerin ortaya çıkması yıllar alabiliyor ve ‘Dusty Lady’ adıyla bilinen Marcy Borders 2015’te mide kanserinden hayatını kaybetti.
Willey “Bu bir ölüm cezası, Gazze’deki insanlar için de aynı şey olacak“ dedi.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) iş ortamında asbeste maruz kalmaktan 2016’da 209 bin 481 kişinin öldüğünü, bunun da işle ilgili kanserlerden kaynaklanan tüm ölümlerin yüzde 70’inden fazlasını oluşturduğunu açıkladı.
Asbest mülteci kamplarında her yerde
Yalıtım ve yanmazlık özellikleri nedeniyle asbest, 1980’lerin sonlarına kadar, İsrail de dahil olmak üzere dünya çapında ülkelerin kısıtlamalar getirmeye başladığı zamana kadar inşaatlarda yaygın olarak kullanıldı.
İsrail 2011’de binalarda asbest kullanımını tamamen yasakladı.
UNEP’in Al Jazeera’ye verdiği bilgiye göre savaşın başlamasından bu yana İsrail, Gazze’deki mülteci kamplarını sürekli bombaladı ve bu kamplardaki eski binalarda ve mülteci kamplarında bulunan geçici baraka ve eklentilerde asbeste rastlandı.
2009’da UNEP, en tehlikeli asbest türlerinden biri olan mavi asbestin Gazze’deki mülteci kamplarında hasar görmüş bina ve barakaların yanı sıra kanalizasyon boruları, arıtma istasyonları ve hayvancılık tesislerinde de bulunduğunu açıkladı.
Aralıkta Gazze’nin kuzeyindeki Jabalia mülteci kampına düzenlenen saldırıda 90 kişi öldü ve 100’den fazla kişi yaralandı.
Haziranda İsrail, Nuseirat mülteci kampına düzenlediği baskında 270’ten fazla Filistinliyi öldürmüş ve yaklaşık 700 kişiyi de yaralamıştı.
