ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan savaş dördüncü haftasına giriyor.
İran’ın İsrail’e ve ABD üslerine misillemeleriyle çatışma Körfez ülkelerine sıçradı. İran 28 Şubat’tan bu yana yedi Arap ülkesine 4 bin 382 saldırı düzenledi.
ABD’nin Ortadoğu’ya 2 bin 500 asker daha göndermeyi planladığı sırada 79 yaşındaki ABD Başkanı Donald Trump, İran’a askeri operasyonları sonlandırmayı değerlendirdiğini söyledi.
Öte yandan ateşkes istemediğini vurguladı: ‘‘Karşı tarafı kelimenin tam anlamıyla yok ederken ateşkes olmaz. Bunu yapmak istemiyoruz. Savaş ben hazır olduğumda bitecek.”
Al Jazeera gazetesi savaşın 22’nci gününde nerede, ne olduğunu derledi.
İran
Ölü ve yaralılar
İran’da şimdiye kadar en az 204’ü çocuk toplamda 1444 kişi öldürüldü. Ülke Nevruz’un ilk gününde patlamalarla sarsıldı, başkent Tahran ve çevresinde hava savunma sistemleri aktifleştirildi.
Birleşik Krallık cephesi
İran, Hint Okyanusu’ndaki ABD-İngiltere askeri üssü Diego Garcia’ya iki balistik füze fırlattı. Reuters’ın aktardığına göre füzeler üsse isabet etmedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, İran’a saldırması için ABD’ye üslerini açan İngiltere’nin ‘Britanyalıların hayatını tehlikeye attığını’ söyleyerek Tahran’ın ‘meşru müdafaa hakkını kullanacağını’ vurgulamıştı.
70’inci saldırı dalgası
İran ordusu, İsrail’e ve Körfez’deki ABD üslerine füze ve insansız hava aracıyla (İHA) saldırıları başlattığını duyurdu. İran misilleme olarak Arap ülkelerindeki enerji tesislerine saldırılarını artırıyor.
Körfez ülkeleri
Birleşik Arap Emirlikleri’ne tehdit
İran ordusu, Abu Musa ve Büyük Tunb adalarına tekrar saldırılması halinde BAE’deki Ras el-Hayme liman kentine ‘yıkıcı darbeler’ vuracağını açıkladı.
Bahreyn yine hedefte
Bahreyn Savunma Kuvvetleri, İran’dan ateşlenen iki füzeyi daha havada imha ettiğini duyurdu. Böylece İran’ın Körfez’deki misillemeleri başlamasından bu yana toplamda 143 füze ve 242 İHA düşürdüklerini bildirdi.
Suudi Arabistan
Savunma Bakanlığı, ülkenin doğu bölgesinde büyük bir İHA saldırısını püskürttüklerini açıkladı. Suudi yetkililere göre en az 47 İHA düşürüldü.
Kuveyt
Savunma Bakanlığı, ‘düşmanca füze ve İHA saldırılarıyla aktif mücadele ettiğini’ duyurdu.
Rafineriye saldırı
İran’ın iki İHA saldırısı cuma sabahı Kuveyt’te Orta Doğu’nun en büyük tesislerinden Mina el-Ahmadi rafinerisini vurdu. Rafinerinin günlük işleme kapasitesi yaklaşık 730 bin varil.
Katar’dan İsrail’e kınama
Katar Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki askeri tesislere düzenlediği saldırıyı kınadı. Saldırının uluslararası hukuku ve egemenliği açıkça ihlal ettiğini belirtti.
ABD
Trump’tan geri adım sinyali
79 yaşındaki ABD başkanı, İran’a askeri operasyonların ‘sona erdirilmesini değerlendirdiğini’ söyledi. Öte yandan ateşkes istemediğini vurguladı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın diğer ülkelerce ‘korunup denetlenmesi’ gerektiğini savunuyor ama başkanın destek çağrısını birçok ülke reddediyor.
Hark Adası
Axios’un haberine göre Washington, çatışmayı iyice artırmayı göze alarak İran ekonomisini sarsacak bir adıma hazırlanıyor. Buna göre İran’ın petrol ihracat merkezi Hark Adası’nı abluka altına almayı ya da işgal etmeyi değerlendiriyor.
Ortadoğu’ya 2 bin 500 ek asker
ABD bölgedeki mevcut 50 bin ABD askerine ek olarak iki Deniz Piyadesi Sefer Birliği Ortadoğu’da konuşlandırılacak. Yaklaşık 2 bin 500 askerden oluşan bu birimler, gemilerdeki hava araçlarıyla saldırı düzenleyebiliyor ya da karaya konuşlanabiliyor.
İsrail
Nükleer santral vuruldu
İran, İsrail’in Dimona Nükleer Santrali’nin de bulunduğu güney bölgesini vurdu, üst üste yapılan iki misillemede şimdiye kadar 31 kişinin yaralandığı bildirildi. İsrail’in Yedioth Ahronoth gazetesi, 12 alana füze parçalarının düştüğünü ve füze isabet eden bir binanın çöktüğünü açıkladı. İsrail hava savunması İran’ın misket başlıklı füzeleri karşısında zorlanıyor.
Sığınaklar
İsrail vatandaşı Filistinliler, füze ve İHA’lara karşı daha iyi korunma talep ediyor. Sığınaklara ülkedeki diğer kesimler kadar erişemediklerini söylüyorlar.
Irak, Lübnan ve Suriye
Ölü ve yaralılar artıyor
Lübnan Sağlık Bakanlığı’na göre 2 Mart’ta İsrail saldırılarının başlamasından bu yana ülkede 1024’ü aşkın kişi öldürüldü. Öldürülenlerin en az 118’i çocuk, 79’u kadın.
Irak’ta ABD güçlerine saldırı
İran, Irak’ta Bağdat Uluslararası Havalimanı yakınlarındaki bir ABD lojistik destek kampını vurdu.
Beyrut’ta tahliye çağrısı
Hizbullah altyapısına saldırmaya hazırlanan İsrail, Beyrut’un güney banliyölerinde yaşayanlara tahliye çağrısı yaptı.
Suriye’de askeri hedeflere saldırı
İsrail, Süveyda’da Dürzi sivillere saldırılara karşılık Suriye’nin güneyindeki askeri altyapıyı vurduğunu açıkladı. Katar, Ürdün ve Mısır saldırıyı kınadı.
Petrol ve enerji piyasaları
Petrol piyasası sarsıldı
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin aksaması ve bölgedeki petrol tesislerinin hedef alınmasıyla fiyatlar sert yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı cuma 112,19 dolara çıktı.
Rota değişti
Savaşın etkisiyle sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) taşıyan tankerlerin geçişine talep bir hayli arttı. Bu nedenle tam kapasite çalışmaya başlayan Panama Kanalı’ndan günde 36-38 gemi geçiyor.
ABD yaptırımları gevşetti
Washington, sıkışan küresel arzı artırmak amacıyla tankerlere yüklenmiş İran petrolüne yaptırımları geçici olarak gevşetti. Reuters’a göre bu kararla, denizde bekleyen İran petrolü 30 gün içinde satılabilecek ve limanlara boşaltılabilecek.
Denizde tehdit seviyesi kritik
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi’ne göre (UKMTO) Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi genelinde tehdit seviyesi hala ‘kritik’. 1 Mart’tan bu yana ticari gemilere ve altyapıya en az 20 saldırı kayda geçti.
