Borsa İstanbul’un BIST 50 endeksindeki açığa satış yapılabilen paylarda, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) kararıyla yukarı adım kuralı uygulanacak.
Borsa İstanbul A.Ş.’nin Kamuyu Aydınlatma Platformu’ndaki (KAP) duyurusu şöyle:
“Bilindiği üzere, SPK’nin kararı uyarınca BIST 50 Endeksi’nde yer alan paylarda açığa satış işlemi yapılabilmektedir. Söz konusu paylarda 22 Eylül 2026 tarihli işlemlerden itibaren geçerli olacak şekilde bir sonraki duyuruya kadar açığa satış işlemlerinde yukarı adım kuralının (up-tick rule) uygulanması kararlaştırılmıştır.
Gün içinde sahip olunmadan yapılan ve daha sonra aynı gün içinde yapılan alımlarla kapatılan satışlar da açığa satış kapsamında olduğundan yatırımcılarımız ve yatırım kuruluşlarımız tarafından bu nitelikteki satışlara ilişkin emirlerin de açığa satış seçeneği işaretlenmek suretiyle iletilmesi hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi önem arz etmektedir.”
Açığa satış nedir?
Açığa satış yatırımcının elinde olmayan bir hisse senedini ödünç alarak satması ve daha sonra fiyat düşerse geri alarak kâr etmesi işlemi.
Fakat bu kural fiyat düşüşlerini hızlandırabilecek açığa satışları sınırlamak için devreye giriyor.
Yukarı adım kuralı nedir?
Bu kurala göre açığa satış işlemleri sadece hisse senedi fiyatı yükseldiğinde yapılabiliyor.
Borsada ne oldu?
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, 16 Eylül’ü yüzde 5,54 değer kaybıyla 13.122,58 puandan tamamlamıştı. Bazı yatırım fonlarının temerrüde (borç ödeyememe durumu) düşmesinin ardından ekonomi yönetimi dizi tedbir açıklasa da endeks haftayı yüzde 8,18 düşüşle 13.284,42 puandan kapattı.
Pusula Portföy’ün eylül boyunca karşılaştığı yoğun satış baskısı düşüşte etkili oldu. Şirket, 15 Eylül’de yatırımcılarına paralarını ödeyemeyerek temerrüde düştü. Bunun üzerine nakit ihtiyacı olan yatırımcıların, borsadaki diğer hisselerini satarak bu ihtiyacını karşılaması diğer hisselerin de değer kaybetmesine neden oldu.
BBC’nin aktardığına göre Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız, 15 Eylül’de tutuklandı. Serdar Turhan hakkında da yurtdışı çıkış yasağı verildi.
14 Eylül’de Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Pusula Finans Holding A.Ş. ve ortaklıklarını devraldığını duyurdu. Satın alma, Katılımevim ve Birevim dahil dokuz şirketi kapsıyordu. Son kararı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Sermaye Piyasası Kurumu verecek.
Tera, 16 Eylül’deyse iki fonun ödemesinde temerrüt oluştuğunu duyurdu.
GCM Yatırım’dan Evren Kırıkoğlu, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına dair düzenlemesinin ardından hisse senetlerinde, özellikle de BIST 30 endeksinde olmayan ama değeri çok yükselmiş hisse senetlerinde çıkış yaşandığını söyledi.
Bunun Borsa İstanbul’daki düşüşe dair Türkiye kaynaklı ilk neden olduğunu belirten Kırıkoğlu, ikinci nedeniyse şöyle anlattı: “Hisse senetlerindeki düşüşle birlikte yatırımcılar paralarını çekmek istedikçe fonlar, özellikle kaldıraçlı işlem yapan fonlar bu likidite ihtiyaçları için BIST 30 hisselerini de satmaya başladılar, orada öyle bir likidite ihtiyacı hasıl oldu. Genel algı kötü, sorun olmayan fonlarda da sırf diğer fonlardaki durumu gören yatırımcı parasını çektikçe onlarda da satışa yol açıyor.”
Son bir haftada Ortadoğu’daki gerilimin artması, Yemen’de Husilerin küresel ticaret için kritik öneme sahip Kızıldeniz’in girişinde yer alan bir adayı ele geçirdiklerini açıklaması gibi nedenler petrol fiyatlarını yükseltirken bu durum Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için olumsuz bir gelişme görülüyor.
Yapay zekanın risklerine dair tartışmalar da çok sayıda ülkenin borsasında bu hafta düşüşlere yol açtı.
Gelişmeler üzerine Finansal İstikrar Komitesi, 17 Eylül’de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, toplantı sonrası Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını bildirdi. Hareketliliğin bazı fonlarla sınırlı olduğunu belirten bakanlık, likidite ve kredi sorununa karşı gerekli tüm tedbirlerin ‘süratle’ uygulamaya konulacağını duyurdu.
Merkez Bankası (MB) da lira likidite yönetimiyle ilgili yeni adımlar açıkladı. Haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama artırılırken bankaların borçlanma limitleri güncellenecek ve teminat iskonto oranları azaltılacak.
BDDK, Bankaların hisse geri alımları 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden düşürülmeyeceğini duyurdu.
SPK, 17 Eylül’de 131 yatırım fonu için tasfiye kararı aldı. Alım-satıma kapatılan fonlar TERA, PUSULA, HEDEF, ATLAS, A1, PARDUS ve BULLS PORTFÖY şirketlerine ait. Tasfiye süreci, İş Bankası ve Ziraat Bankası’nca yürütülecek.
