İlter Turan: NATO bir örgüt olarak varlığını sürdürmekle birlikte, bir ittifak oluşturduğu şüphelidir

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

İlk döneminde Başkan Trump ülkesinin Avrupa savunmasına katkısını azaltmak istediğini, belki de Avrupa’dan çekilmeyi düşüneceğini ifade etmişti. Ancak Biden göreve gelince, Amerikan yönetimi Avrupalı dostlarını ülkelerinin kıta savunmasından çekilmeyeceği konusunda ikna etmeye özel önem verdi. Trump ise tekrar göreve gelince Avrupa’yı savunmak istemediğini daha açık bir şekilde söylemekten çekinmedi. Son zamanlarda bu tartışmaya bir de Grönland’ın mülkiyetini ele geçirmeyi ekledi. NATO’nun Avrupalı üyeleri ise adayı bir Amerikan istilasına karşı gerekirse silahlı olarak savunmaktan söz ediyorlar.

Bu koşullar altında, naçiz kanaatime göre, NATO’nun kurulmasına yön veren siyasi irade artık ortadan kalkmıştır. Amerika’nın öncelikleri Avrupa savunmasından uzaklaşmıştır. NATO’nun kuruluşunda tehdit olarak tanımlanan Sovyet Birliği diye bir ülke artık yoktur. Onun yerini alanlar arasında mirasçısı diyebileceğimiz Rusya Federasyonu, hiç olmazsa Amerika tarafından, Batı Avrupa’ya ve onun yaşam biçimine varlıksal tehdit oluşturan bir ülke olarak algılanmamaktadır.

Özetlemek gerekirse, NATO’nun kuruluş aşamasında hüküm süren koşullar artık yoktur. Buna karşılık, Avrupa’nın kendini tehdit altında hissetmesi halinde ABD’nin yardıma koşacağı hususu gerçekten tartışmaya açıktır.

NATO bir örgüt olarak varlığını sürdürmekle birlikte, bir ittifak oluşturduğu şüphelidir. Avrupa ülkelerinin kıta savunması için her zaman bir Avrupa NATO’su kurmaları mümkündür ama bu farklı bir örgüt olacaktır.

İlter Turan’ın yazısı