Eski AKP milletvekili Bülent Arınç, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ‘miras ölçüsü’ hutbesi tartışmalarını ‘yersiz’ buldu.
Diyanet’in hazırladığı cuma hutbesinde şunlar söylenmişti.
“Karşılıklı rıza olmadan Yüce Rabbimizin koyduğu miras ölçüsünü değiştirmek ilahi adalete aykırıdır. Dolayısıyla kişinin; kız çocuklarını mirastan mahrum bırakması, kız çocuklarının da Allah’ın takdir ettiği hakka razı olmaması kul hakkıdır.”
İslam hukuku, miras paylaşımında genellikle erkeğin aynı derecedeki kadın mirasçıya göre iki kat fazla pay almasını şart koşuyor.
Hutbe, cumadan bu yana, özellikle mirasta kadın erkek eşitliğini esas alan medeni hukuk hükümleriyle çeliştiği gerekçesiyle eleştiri konusu oldu.
Eski bir avukat olan Arınç, X’ten paylaşımında hutbede laikliğe aykırı bir durum olmadığını söyledi ve Diyanet’i ‘toplumu aydınlatma görevini yerine getiren çalışmalarından dolayı’ tebrik etti.
Arınç ayrıca, 39 yıl önceki benzer bir vakada ‘işgüzar insanlar’ın bir vaizi şikayet ettiğini, yargıtayın da mahkemenin ceza kararını bozmasını örnek olarak gösterdi.
Arınç şunları yazdı:
* Diyanet İşleri Başkanlığı’nın geçtiğimiz cuma günü hutbede okunması için hazırladığı metinde miras ile alâkalı bir konu anlatılmıştı. Bunun üzerine bir kesim vatandaşlarımız, “Nasıl olur da İslâm’da miras hukuku anlatılır?” “Kadınlar yarım pay mı alacak?” gibi söylemler ile tepki göstermişlerdi. Bu tepkiler kanaatimce yersizdir.
* Mesleğim gereği yıllarca TCK 163. Madde’den açılan davaları takip ettim. Bu madde 1991 yılına kadar mevcuttu. 163. Madde, “Lâikliğe aykırı olarak, Devletin içtimai veya iktisadi veya siyasi veya hukuki temel nizamlarını, kısmen de olsa dini esas ve inançlara uydurmak amacıyla…” diye başlıyor ve neredeyse o dönem bazı dini görüşler ve eylemler laikliğin ihlali olarak görülüyor ve b madde esas alınarak yargılanıyordu.
* Bu madde üzerinden ben de yargılandım, mahkum da oldum ve sonrasında beraat ettim. O dönem Yargıtay bu madde üzerinden verilen cezaları onamaya başlamıştı. 1986 yılında yani 39 yıl önce Yargıtay içtihatta bulundu. Kayseri’de bir vaizin hutbede İslam’da miras hukukunu anlattığını duyan bir takım işgüzar insanlar hemen savcılığa müracaat ederek vaiz hakkında şikâyetçi oluyorlar. Mahkeme ceza veriyor ancak Yargıtay, bir vaizin İslam’da konu olan miras hukukunu anlatmasını vaizin görevi olarak değerlendirerek bunun laikliğe aykırı bir faaliyet olmadığını ve özgürlük içerisinde olduğunu ifade ederek örnek bir karar ile cezayı bozuyor.
* Laikliğe aykırı olan ise şudur: Eğer bu vaiz, hutbesinin sonunda “Anlattığım miras sistemi bugünkü Medeni Kanun’da yer alan miras sisteminden çok daha iyidir. Bu sistem terk edilmeli ve anlattığım sistemin herkes için uygulanması mecburi olmalıdır.” demiş olsaydı bu durum laikliğe aykırı bir eylem olurdu. Bugün de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hutbede İslam’daki miras hukukunu (Feraiz) anlatması onun görevidir. Laikliğe aykırı bir eylem söz konusu değildir.
‘Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hedef alınması son derece yanlıştır’
* Diğer bir örnek ise şudur: Yeni Medeni Kanun AK Parti döneminde yürürlüğe girdi. Onun öncesinde İsviçre’den iktibas edilmiş bir Medeni Kanun vardı. Günümüzde dahi eğer muris, bu medeni kanunlar yürürlüğe girmeden yani 1926’dan önce vefat etmiş ise onun mirası, mirasçıların bu yönde bir talebi olur ise eski hukuka göre yani Feraiz’e göre halen de taksim edilebilir. Mahkemeler buna dikkat ederler ve hatta yüz yıl öncesinin verasetini uygulama noktasında kalırlarsa bilirkişi istihdam ederler.
* Durum böyle iken bu sistemin anlatılmasının laiklik karşıtı bir eylem olarak değerlendirilmesi doğru değildir. Dolayısı ile bu konu üzerinden Diyanet İşleri Başkanlığı’nın hedef alınması son derece yanlıştır.
* Ben şahsen Diyanet İşleri Başkanlığı’nı günümüzün sosyal ve içtimai konularına dikkat çeken ve toplumu aydınlatma görevini yerine getiren çalışmalarından dolayı tebrik ve takdir ediyorum.
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın geçtiğimiz Cuma günü hutbede okunması için hazırladığı metinde miras ile alâkalı bir konu anlatılmıştı. Bunun üzerine bir kesim vatandaşlarımız, “Nasıl olur da İslâm’da miras hukuku anlatılır?” “Kadınlar yarım pay mı alacak?” gibi söylemler ile tepki…
— Bülent Arınç (@bulent_arinc) August 17, 2025
