Hollanda’da aylar süren siyasi belirsizliğin ardından azınlık hükümeti yemin ederek göreve başladı. Hollanda’nın ‘ilk açık eşcinsel başbakanı‘, Demokratlar 66 Partisi (D66) Genel Başkanı Rob Jetten başbakanlığındaki hükümette, Türkiye kökenli politikacı Dilan Yeşilgöz başbakan yardımcısı ve savunma bakanı olarak görev yapacak.
Jetten ve yeni kabine üyeleri dün (23 Şubat) Lahey’deki Huis ten Bosch Sarayı’nda Hollanda Kralı Willem Alexander huzurunda yemin ederek resmen göreve başladı.
Hollanda’da son dört yılda kurulan üçüncü hükümet olan azınlık koalisyonu, liberal D66, Yeşilgöz liderliğindeki liberal sağ çizgideki Özgürlük ve Demokrasi İçin Halk Partisi (VVD) ile Hristiyan demokrat Parti’nin (CDA) katılımıyla oluşturuldu.
150 sandalyeli temsilciler meclisinde yasal düzenlemeleri kabul ettirmek için hükümetin en az 76 üyenin desteğine ihtiyacı var.
Ancak yeni hükümetin toplam milletvekili sayısı 66, dolayısıyla muhalefetin desteğine muhtaç.
Bu da Hollanda siyasetinde zaten parçalı tabloyu daha da kırılgan hale getiriyor.
Yeşilgöz eleştirilerin odağında
BBC Türkçe’nin haberine göre pek de istikrar vadetmeyen bu sürecin sorumlusu olarak, koalisyonun küçük ortağı VVD’nin lideri Yeşilgöz eleştiriliyor.
Jetten, istikrarlı bir hükümet için ana muhalefetteki Yeşil Sol Parti – İşçi Partisi (PvdA -GL) ittifakını da koalisyona dahil etmek istiyordu.
Ancak seçimlerden dördüncü olarak çıkan ve koalisyon seçenekleri için kilit parti konumundaki VVD’nin lideri Yeşilgöz, sosyal demokratlara kapıyı net bir biçimde kapattı.
Yeşilgöz, ‘sol ittifakın yer aldığı bir hükümetin işe yaramayacağını‘ savunarak, merkezde geniş tabanlı koalisyon seçeneğini ortadan kaldırdı.
Hollanda medyası ve siyasi yorumculara göre Yeşilgöz, son yıllarda aşırı sağa yönelen ve sola mesafeli seçmenleri etkilemek için, alternatif hükümet formüllerinin önünü kesti.
Mark Rutte liderliğinde yıllarca Hollanda’nın birinci partisi olan VVD, Dilan Yeşilgöz’ün liderlik koltuğuna oturmasından sonra giderek güç kaybetti.
Bu nedenle partisi içinden de Yeşilgöz’ün izlediği politika ve sol partilerle ittifaka kapıyı kapatmasına yönelik eleştiriler bulunuyor.
Kendisi de sığınmacı kökenden gelen Dilan Yeşilgöz, savunduğu katı göç ve sığınma politikaları nedeniyle de eleştiriliyor.
Yahudi kökenli René Zegerius ile evli Yeşilgöz, ‘İsrail’in politikalarına koşulsuz destek vermesiyle’ de eleştiriliyor.
Lahey’deki siyasi yorumculara göre Yeşilgöz’ün, sol partilere yönelik mesafeli tutumunda, İsrail – Filistin sorununun da etkisi var.
Geçen ekimde yapılan seçimler öncesi Yeşilgöz ve VVD yönetimi, parti kongrelerinde İsrail bayrağıyla poz verirken, Yeşil Sol – İşçi Partisi ittifakı, on binlerce kişinin katıldığı Filistin’e destek gösterisi düzenlemişti.
Yeşilgöz, geçen yaz ‘siyonist propaganda afişleri bulunduğu‘ gerekçesiyle Amsterdam’daki bir Yahudi futbol turnuvasına katılmaktan vazgeçen sanatçı Douwe Bob’a yönelik sert tutumu nedeniyle de hem kamuoyundan hem de parti tabanından tepki gördü.
Yeşilgöz’ün, ‘antisemitizm suçlaması’ nedeniyle Hollandalı sanatçı, güvenlik endişeleri yüzünden ülkesini terk etmek zorunda kaldı.
Douwe Bob, Yeşilgöz hakkında iftira, hakaret ve küfür suçlamasıyla şikayette bulunarak sosyal medyada kendisine yönelik suçlama içeren paylaşımlarını kaldırmasını istedi.
Tepkiler üzerine Yeşilgöz, antisemitizm suçlaması konusunda geri adım atmak zorunda kaldı.
Yeni hükümette başbakan yardımcılığı ve savunma bakanlığını üstlenen Yeşilgöz, savunma bütçesi nedeniyle daha göreve başlamadan hedefte.
Yeni bütçede eğitim ve sağlıkta kısıntıya gidilirken, ‘aslan payı‘ savunma ve güvenliğe ayrıldı. Hükümet programında savunmaya kaynak aktarmak için, ‘özgürlük payı‘ adı altında vergilerin dolaylı olarak arttırılması yer alıyor.
Hollanda İstatistik Kurumu’na (CBS) göre bu durum orta ve alt gelir gruplarına önemli bir yük getirecek ve alım gücünün gerilemesine neden olacak.
Muhalefet partileri, böyle bir programa onay vermeyeceklerini söylüyor.
Son dönemde sosyal medyada diploma ve özgeçmişiyle ilgili yanıltıcı bilgi verdiği iddialarıyla yeniden gündeme gelen Yeşilgöz’ün yakın çevresi, bu tür iddiaların temelsiz olduğunu savunuyor.
‘İlk’ başbakan
Yeni Hollanda hükümeti konusunda ilgi çeken bir başka konu da Jetten’in kişisel profili. 38 yaşındaki Jetten, uzun süredir açık eşcinsel kimliğiyle siyaset yapan bir isim.
Jetten, Hollanda’da açık eşcinsel kimliğiyle başbakanlık koltuğuna oturan ilk siyasetçi.
Jetten, Arjantinli 28 yaşındaki milli hokey oyuncusu Nicolás Keenan ile önümüzdeki ağustos ayında İspanya’da evleneceğini açıklamıştı.
Kırılgan hükümet
Hem sembolik hem siyasi açıdan önemli bir döneme işaret eden sağ – liberal azınlık hükümeti, aynı zamanda kırılgan bir görünüme sahip. Göç politikalarından sosyal harcamalara ve dış politikaya kadar birçok başlıkta sert muhalefetle karşı karşıya olan hükümetin, parlamentodaki hassas dengeleri nasıl yöneteceği, önümüzdeki dönem açısından belirleyici olacak.
