Gün boyu yorgunluğun nedeni alarm erteleme olabilir

Prof. Dr. Sinem İliaz alarm ertelemenin gün boyu yorgunluğa yol açabileceğini söyledi ve ekledi: “Hastalıklarla da ilişkili olabilir.”

Fotoğraf: AA

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Uyku Merkezi Sorumlusu İliaz, sabahları alarmın ertelenmesi sonrasındaki kısa uyku döngülerinin ‘derin ve onarıcı özellikteki hızlı göz hareketi (REM / Hücrelerin kendini yenilediği uykusu evresi) evresini bölerek zihinsel performansı ve gün içindeki dikkat düzeyini olumsuz etkilediğini’ söyledi.

ABD’deki bir araştırmaya (Brigham and Women’s Hastanesi’nin ‘Akıllı Telefon Kullanıcılarının Küresel Nüfusta Erteleme Alarmı Kullanması’ adlı araştırması) da atıf yapan İliaz şunları söyledi:

* ABD’de 21 bin kişinin verilerinin incelendiği bir araştırmaya göre uyku seanslarının yüzde 56’sı ertelemeyle sonlanıyor ve kullanıcılar sabahları ortalama 11 dakikayı bu şekilde geçiriyor.

* Gün içinde neden yorgun hissettiğinizi merak ediyorsanız, sabahki “5 dakika daha” diyerek alarm erteleme alışkanlığınıza dikkat edin.

‘Alarmı ertelemek hayati döngüyü kesintiye uğratıyor’

* Ertelemeler, uyku evreleri arasında geçişi etkileyerek hafızanızı, ruh halinizi ve öğrenme yetinizi bozabilir. Alarmı ertelemek bu hayati döngüyü her seferinde kesintiye uğratıyor.

* Uyandığınızda kendinizi yorgun hissetmenizin sebeplerinden biri tam bu evreye yeniden girerken uyanmak zorunda kalmanız.

* Alarmı tek seferde kapatmak biyolojik ritmin sürdürülebilirliği açısından önemli. Araştırma verilerine göre, erteleme davranışı özellikle hafta içi günlerde artıyor.

* İş ve okul temposu, bireyleri daha erken saatlerde kalkmaya zorlarken, bu durum sabah uyanışlarında alarmın defalarca ertelenmesine neden oluyor. Bu da bireyin uyku-uyanıklık dengesini bozarak, gün boyu süren bir yorgunluk hissine yol açabiliyor.

Hastalıklarla ilişkili de olabilir

* Alarmı erteleme alışkanlığı, uykunun yapısını bozmanın yanı sıra depresyon, anksiyete, diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla da ilişkili olabilir.

* Alarmı sıkça erteleyen bireylerin uyku düzenleri daha dengesiz. Bu düzensizliğinse kronik sağlık sorunlarıyla bağlantılı olabileceği bilimsel çalışmalarla ortaya kondu.

* Sağlıklı bir yaşam için düzenli uyku alışkanlığı büyük önem taşıyor. Kaliteli uyku için gece aynı saatte yatmak, sabahsa alarmı tek seferde kapatmak uyku ritmi için kritik önemde.

Araştırma: REM uykusuna geçişte zorlanmak Alzheimer belirtisi olabilir