AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Dövizdeki hızlı tırmanış en temel gıdalardan olan ekmek fiyatlarını da etkileyecek. 15 Aralık’ta ekmek fiyatının 3 lira olacağını söyleyen İstanbul’daki fırıncılar, bu artışın yetersiz olduğunu belirterek fiyatın 4 lira olması gerektiğini ifade etti.
Bunun yanı sıra bir fırıncı un tedarikinde de sıkıntı yaşandığını söyledi. Sadece un değil, piyasada şeker, susam ve yağ da bulamadıklarını belirtti.
Diken’e konuşan Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı bu yılın altıncı ayından itibaren un fiyatlarında yüzde 100 artış olduğunu söyledi: “Bugünkü fiyatları baz alırsak 200 gram ekmeğin fiyatı 3 lira olması durumunda para kazanmadan esnaf ayakta durur.”
Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 16’dan yüzde 15’e düşürmesiyle beraber dolar 11 lirayı aşarak yeni bir rekor tazelemişti. Dövizdeki bu hızlı tırmanış piyasayı da olumsuz etkiledi.
‘İki ay öncesine kadar un ve şeker bulabiliyorduk’
Sokağa çıkıp fırıncılarla konuştuk. Önümüzdeki ayın 15’inde ekmeğin yeni fiyatının 3 lira olacağını söylediler: “Un fiyatları gerçekten aldı başını gidiyor. Sadece un değil her şey. Biz piyasada şu an susam ve yağ bulamıyoruz. Un da aynı şekilde. Şeker de bulamıyoruz. İki ay öncesinden bulabiliyorduk ama şimdi bulamıyoruz. Önceden toplu almanız lazım.”
‘Ekmek fiyatı ancak 4 lira olursa kazanırız’
Un, şeker ve yağda yaşanan fahiş fiyat artışlarının yanı sıra elektrik ve doğalgaza gelen zamlar da fırıncıların belini bükmüş durumda: “Ekmek 3 lira olunca da bizi kurtarmıyor ama fırıncıyı yine de biraz rahatlatır. Bir şey kazanmıyoruz. Gelen zamları düşürmeleri gerekiyor. Bir yıl önce un fiyatı 150 liraydı şimdi 300 lira oldu. Bu zamlar karşısında ekmek fiyatı ancak 4 lira olursa biz kazanmaya başlarız.”
‘Unun çuvalı 1200 lira’
Bir fırıncı esmer buğdaydan yapılmış bir ekmeği göstererek “Sadece bu unun çuvalı 1200 lira. Müşteri başka yere gitmesin diye zararına yapıyoruz. Bunun karı yok. Sırf müşteri başka yere gitmesin diye” dedi.
‘Unda yüzde 100’den fazla artış var’
Fırıncılar Federasyonu Başkanı Balcı da un fiyatlarında ciddi bir artış olduğunu belirterek şöyle devam etti: “Toprak Mahsulleri Ofisi bu ay 600 bin ton un satışı yapacak. Ciddi bir fiyat artışı olduğu için 150 liralık un 300 lira bandına gelmiş durumda. Altıncı aydan sonra yüzde yüz bir artış var. Eğer ocak ayını baz alacak olursak 135 liraydı. 135 liradan 300 lira seviyesine geldiğinde bu yüzde 100’den de fazla bir artış. “
‘Ekmeğe zammın az olması için çalışılıyor’
Balcı yaşanan zamların ekmek fiyatlarına yansıyacağını söyledi: “Bir artış olacak. Bu artışları olduğu gibi yansıtırsak vatandaşımız da esnafımız da zor durumda kalır. Bunun makul seviyede gerçekleşmesi için bir taraftan çalışma yaparken bir taraftan da ekmeğe zammın daha az seviyede olması için ne gerekiyorsa o yapılıyor.”
‘2017’den bu yana yüzde 400 artış’
“Mesela 2017’de ekmeğin kilogram fiyatı 5 liraydı şu anda ekmeğin kilogram fiyatı birçok yerde 10 lira ya da 12 lira olacak yeni zamla birlikte. Bu da yüzde 120 bir zam, fiyat artışı var demektir. 2017’de 66 lira olan un şu anda 300 lira. Neredeyse yüzde 400 una zam gelmiş, düşünebiliyor musunuz? İşletme giderlerine de aynı derecede zam gelmiş. Yani ekmekteki fiyat artışına bakacak olursak çok gerilerde kaldığını görebiliriz. “
Balcı, “Ekmek 4 lira olacak. Ekmek bulunamayacak” gibi açıklamaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.
‘3 lirada esnaf para kazanmadan ayakta durur’
Balcı, ‘fırıncıların zararına satış yapmaması için olması gereken zammı’ şu sözlerle açıkladı: “Bugünkü fiyatları baz alırsak 200 gram ekmek 3 lira olması durumunda para kazanmadan esnaf ayakta durur. Bu da ne olur kilosu 15 liraya gelir. Ama un fiyatlarında 300 lira seviyesinden bir gerileme söz konusu olursa bu 200 bandına gelirse bu 12,5 lira seviyesinde kalır. O zaman ekmekte zam artışı yüzde 25 seviyesinde olmuş olur.”
