Yurt içi veya dışı ne kadar muhalefet odağı varsa hepsi her yanlışı Erdoğan’ı yıpratmak ve itibarsızlaştırmak için kullanacaktır. Bundan şikayet etmek de garip olur, çünkü hiç gerek yokken yeni sisteme geçmek isteyen ve toplumu tercihe zorlayan Erdoğan’ın kendisiydi.
Ancak muhalefetin nasıl davranacağından daha önemlisi bizzat Erdoğan’ın normalleşmeyi isteyip istemediğidir. Normalleşme bir açık toplum yaratır ve açık toplumlar da demokratik mekanizmalar talep eder.
Dolayısıyla soru, bütün yetkiyi eline almış olan Erdoğan’ın demokratik mekanizmaları işletmeye ne denli hazır olduğudur. Açık toplumlarda tek adam yönetiminin zorlanması verimsizlik, yozlaşma ve kaos getirir.
Bu nedenle eğer tek adam rejiminde ısrar edilecekse, bunun anlamı açık toplmdan uzak durulacağıdır. Öyle bir durumda da gidişat normalleşme yönünde olmayacak demektir.
