İngiliz gazetesi Financial Times, AKP hükümetiyle Gülen Cemaatİ arasındaki kavgayı mercek altına aldığı analizinde, ‘restleşmenin hükümetin meşruiyetini tehdit ettiği’ yorumunu yaptı. Gazete, analiz sayfasında hem Başbakan Tayyip Erdoğan’ın hem de Fethullah Gülen’in profillerine yer verdi.
‘İki taraf da zorlu’
Gülen’in profilini kaleme alan Daniel Dombey ‘Sürgündeki vaiz’ başlıklı yazısının girişinde, 2014 başında Türk Hava Yolları gibi kurumların Gülen Cemaati’ne yakın Bank Asya’dan yatırımlarını çektiğine ancak ‘Cemaat’in mali pazularını göstererek bankayı kurtardığına‘ dikkat çekerek şu yorumu yaptı: “Bu tür faaliyetler sıradışı görünse de gizemli değildi. Erdoğan’la Gülen hareketi içindeki eski müttefikleri arasında ölümüne bir siyasi kavga başlamıştı… Ama hükümet zorlu bir düşmansa, rakipleri de öyle.”
‘Devletten söküp atmak çok zor’
Dombey, Gülen Cemaati’nin dünya çapındaki okullarının ve Cemaat’e yakın şirketlerinin sayısına dikkat çektikten sonra, ‘kavga’nın sonucuna ilişkin çarpıcı bir yorum yaptı: “Şu an birçok şey, zarar verici kasetlerin yenilerinin ortaya çıkıp çıkmayacağına bağlı. Gülencilerin Erdoğan’ı yenilgiye uğratması imkânsız olabilir. Ancak on yıllardır gizlice ilerlemesinin ardından, bu hareketi Türkiye devletinden söküp atmak son derece zor olacak.“
‘Erdoğan sosyal dokuyu ayrıştıracak’
Erdoğan’ın profilini kaleme alan David Gardner ise YouTube ve Twitter’da paylaşılan ses kayıtlarını ‘polisiye roman‘a benzetti. Gardner, Erdoğan’ın ‘Türkiye’nin dokusunu bozduğu‘ yorumunu yaptı: “Görünürde Avrupa’daki Hıristiyan Demokratlar’ın Müslüman bir benzeri olarak pazarlanan modern İslamcılığın bir temsilcisi ve 2002’denbu yana iç genel seçimin kazananı olarak, Erdoğan bugün siyasi hayatı için bir savaş veriyor. En azından kısa vadede ayakta kalacağına şüphe yok. Ancak bunu, Türkiye’nin sosyal dokusunu ayrıştırma riski pahasına yapacak.“
‘Hükümet savaş yetkileri kuşanıyor’
Gardner, AKP’nin orduyu siyasetin dışına itmek için Gülen hareketini ‘vurucu kuvvet’ olarak kullandığını, ancak durumun değiştiğini yazdı: “Generallerin devre dışı kalmasının ardından, iki müttefik gözlerini birbirine öyle ahlaksız bir biçimde dikti ki, Türkiye’nin kurumlarının dürüstlüğü sorgulanıyor. Hükümet yargıyı sakatlayarak, sosyal medyayı kelepçeleyerek ve casuslarına başkalarının işine burunlarını sokabilmesi için aşırı yetkiler vererek hukukun üstünlüğünü bir kenara bıraktı. Tüm bunlar iki tarafta da ‘savaş yetkileri’ olarak görülüyor.”
‘Siyasi terbiyeden eser kalmayabilir’
Makalede, Erdoğan’ın yerel seçimlerde beklediğinden daha düşük bir sonuç alarak cumhurbaşkanlığı hayalini bırakıp dördüncü dönem arayışına girebileceği de belirtildi. Gardner, “Her iki seçenekte de, sert bir mücadele için tüm koşullar mevcut. Bu mücadele sırasında, siyasi terbiyeden eser kalmayabilir; hükümet ve devlet kurumlarının meşruiyeti zarar görebilir.”
Makalenin orijinal metni
