Beş doktor D vitamininden magnezyuma popüler takviyeleri yorumladı.
Hormonlar üzerine uzmanlaşmış bir pratisyen hekim ruh halini iyileştirmek için hangi vitaminleri alır? Veya bir tıp doktoru birlikte yaşadığı biri nezle olduğunda neye başvurur?
The Guardian sordu, uzmanlar yanıtladı.
Önemli uyarı: İlaç kullanıyorsanız veya bir sağlık sorununuz varsa, hamileyseniz veya emziriyorsanız, herhangi bir takviye almadan önce doktorunuza danışın.
Güçlenmek için D vitamini
Güneş, cildimizin altındaki kolesterolü D vitaminine dönüştürüyor.
British Society of Ecological Medicine üyesi ve ‘Getting Healthy in Toxic Times’ adlı kitabın yazarı Dr. Jenny Goodman “Yazın bacaklarım ve kollarım açıkta olacak biçimde dışarı çıkıyorum. Bu bana aralık ayına kadar yetecek kadar D vitamini sağlıyor” diyor.
Eğer yeterince D vitamini alamadığınızı düşünüyorsanız doktorunuza danışarak D vitamini takviyesi kullanın.
İltihabı önlemek için Omega 3
Sağlıklı bir diyet, vücudunuzun en iyi biçimde çalışmasına katkıda bulunmanın en iyi yolu. Ancak pratisyen hekim Dr. Amina Hersi şunları söylüyor: “Bazılarımız somon, uskumru veya diğer yağlı balıklardaki balık yağından yeterli Omega 3 almıyoruz. Omega 3, hormon üretimini destekleyerek iltihabı önlemeye ve adet döngülerini düzenlemeye yarıyor.”
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bakımında uzmanlaşmış pratisyen hekim Dr. Lavan Baskaran’a göre amaç omega 3, 6 ve 9’un doğru konsantrasyonuna ulaşmak olmalı: “Çok fazla omega 6 iltihaplanmayı teşvik edebilir, bu nedenle ürünlerin daha yüksek omega 3 seviyesine sahip olduğundan emin olun.”
Derin uyku için magnezyum
Baskaran magnezyumun faydalarına kesinlikle inanıyor: “Şiddetli astım krizi geçiren kişilere damardan magnezyum veriyoruz. DEHB hastalarına uyku için magnezyum veriyoruz. Spor salonunda egzersiz yaptıktan sonra ağrım varsa ve yatmadan önce kaslarımı gevşetip uykuya hazırlamak için alıyorum.”
Goodman da bu mineralin yararlarını övüyor. “Magnezyum vücutta 300 farklı enzim reaksiyonunu destekler ancak stres nedeniyle idrarda kaybederiz. Kas gevşemesini sağlamak için hayati önem taşır, bu nedenle gerginlik, eksikliğinin bir işareti olabilir.”
Goodman ayrıca magnezyum alımı için öncelikle yiyecekleri öneriyor: “Yeşil yapraklı sebzeler ve et, balık, süt ürünleri ve yumurta gibi çoğu hayvansal gıda magnezyum açısından zengin. Magnezyum almanın alternatif bir yolu da epsom tuzu banyosu.”
Denge için çinko
Çinko bir eser element olabilir ancak sağlıklı bir bağışıklık sistemi ve kan şekeri dengesi için gerekli. Yaşlılıkta yaşam kalitesini iyileştirmede uzmanlaşmış pratisyen hekim Dr. Zalan Alam, kış mikroplarını uzaklaştırmak için daha soğuk aylarda günde 5 mg çinko aldığını söylüyor.
Goodman ise şöyle diyor: “Çinko eksikliğiniz varsa kesikleriniz ve sıyrıklarınız düzgün biçimde iyileşmez ve tat ve koku alma duyularınız etkilenebilir. Ayrıca çocuklarda büyümeyi de engelleyebilir.”
Enerji için B kompleksi
Goodman, “Her sabah bir B kompleksi alıyorum çünkü beni uyandırıyor, enerji veriyor ve kan şekerini dengeliyor, bu yüzden diyabetli çoğu kişinin B vitamini testi düşük çıkıyor” diyor ve ekliyor: “Doğal olarak birlikte oluşan bir düzine B vitamini var, bu yüzden bunları almanın en iyi yolu, benzer şekilde, tek tek almak yerine bir B kompleksi olarak almaktır.”
Goodman ayrıca vitamin markanızı seçerken dikkatli olun diyor. “Vitaminler veya mineraller içerik listesinde ilk sırada yer almalı, bu nedenle titanyum dioksit, talk, potasyum sorbat, parabenler, sitrik asit gibi sentetik maddeler ekleyen ucuz, ticari markalara karşı dikkatli olun -bunlar katkı maddeleri, renklendiriciler ve tatlandırıcılardır.”
Zenginleştirmek için demir
Hersi “Ağır adet dönemleri geçirdiğim için demir takviyelerini dönüşümlü olarak alıyorum, bu yüzden kansızlılk çekmiyorum” diyor. Karın krampları ve kabızlık gibi yan etkileri artırdığı için günlük dozdan kaçınıyor. “Emilimini artırmak için her zaman portakal suyu gibi C vitamini açısından zengin bir şeyle birlikte alıyorum.”
Stresle mücadele için Ashwagandha
Günlük 500 mg kapsül aldığını söyleyen Roked “Bu, stres hormonu kortizol üzerinde çalışan bitkisel bir takviye” diyor.
Çok yüksek kortizolü düşürmeye yarayabilir veya çok düşükse destek sağlayabilir. İltihap belirteçleri üzerinde çalıştığına dair iyi anekdotsal kanıtlar var.
Bağışıklık için C vitamini
C vitaminini çiğ meyve ve sebzelerden alırız, bu nedenle her gün domates ve maruldan oluşan bir salata C vitamini seviyenizi artıracaktır; ancak Goodman, takviye tercihl ediyor: “Maruz kaldığımız kirlilik ve stres C vitaminini tükettiği için atalarımızdan daha fazla C vitaminine ihtiyacımız var.”
Genelde tavsiye edilen günlük alım miktarı 40 mg ancak Goodman şunları söylüyor: “Kışın kahvaltıda ve akşam yemeğinde düzenli olarak 500 mg C vitamini alıyorum, ancak soğuk algınlığı olan biriyle temas ettiysem dozu iki veya üç katına çıkarıyorum. Suda çözünür, bu nedenle ihtiyacınız olmayanı idrarla dışarı atarsınız ve aşırı doz alamazsınız.”
Soğuk algınlığından korunmak için selenyum
Goodman “Sadece küçük miktarlara selenyuma ihtiyacımız var” diyor ve kışın veya birlikte yaşadığı biri nezle olduğunda yılda iki ila üç ay boyunca günde 100 mcg takviye aldığını ekliyor. Ayrıca “Çok fazla almak mide bulantısına, ishale veya saç dökülmesine neden olabilir” diyerek aşırı doza karşı uyarıyor.
Şekeri dengelemek için krom
Günde 200 mcg krom takviyesi aldığını söyleyen Hersi, “PKOS’lu kişilerde diyabet riski çok daha yüksek, bu yüzden kan şekerimi dengelemek için krom alıyorum” diyor. Kromun kan şekeri seviyelerini ve karbonhidrat metabolizmasını iyileştirdiğini, böylece vücudumuzun karbonhidratlarla başa çıkmasına yardım ettiğini söylüyor. Hersi, mayada, kabuklu deniz ürünlerinde ve brokolide de bulunabilen bu vitamini almaya başladığından beri şeker isteğini daha iyi kontrol edebiliyor. Bir de uyarısı var: “Fazlası kan şekerini düşürebilir ve aşırı yemenize neden olabilir.”
Odaklanma için Ginkgo
Baskaran “ABD’deki birçok nörobilimci, ginkgonun nöroprotektif olduğu ve konsantrasyonumuzu keskin tutmaya yardım ettiği bulunduğu için bu takviyeyi alıyor” diyor. Özellikle fibromiyalji, uzun süreli Covid, menopoz ve iş stresi sonucu beyin sisi ve yorgunluk yaşayanlara öneriyor.
Enerji artışı için aslan yelesi
Alam şöyle diyor: “Kafein kaynaklı iniş çıkışlar olmadan beyin sisi ve konsantrasyonumu iyileştirmek için aslan yelesi (bir mantar türünden elde edilir) alıyorum. Bunu düz bir takviye yerine adaptojenik kahve formunda kullanıyorum ve kahveden aldığım enerjiyle aynı seviyede enerji almama rağmen daha az çöküş yaşıyorum.”
Kalp için sarımsak
Sarımsak ve zeytinyağı bakımından zengin Akdeniz diyetinin faydaları uzun zamandır bilinmekte. Baskaran şöyle diyor: “Zeytinyağının iltihap giderici etkileri var ve sarımsak kalp sağlığı için iyi. Çok fazla yemek pişirirseniz ve yemeğinize sarımsak eklerseniz bu harika olur ama ben yapmıyorum, bu yüzden öksürük ve soğuk algınlığını önlemek için bağışıklık sistemini güçlendirmek amacıyla sarımsak takviyesi alıyorum.”
Peki ya multivitaminler?
Goodman, ihtiyaçlarınıza uygun bireysel takviyeler almanın her zaman daha iyi olduğunu söylüyor. “Tüm multivitaminlerdeki sorun, uyumsuz elementlerin varlığıdır” diyor ve şu örnekleri veriyor: “Kalsiyum magnezyum emilimini azaltacaktır, bakır çinko emilimini azaltacaktır ve bunların çoğu ihtiyacımızdan daha fazla A vitamini içerir; yani aşırı doz almak mümkündür.”
