Britanya’da bir araştırma yaygın kabulün aksine depresyonun düşük serotonin seviyelerinden kaynaklandığına dair net bir kanıt olmadığı sonucuna vararak antidepresan kullanımının faydasını sorguluyor.
Araştırmayı yürüten University College London psikiyatri bölümünden öğretim görevlileri, birçok meslektaşının ve sağlık otoritelerinin savunduğu bir görüşe karşı çıkıyor.
Joanna Moncrieff ve Mark Horowitz, Nature çatısı altında yer alan hakemli dergi Molecular Psychiatry’de yayınlanan araştırmalarını The Conversation için yazdı.
30 yıldır depresyonun beyindeki kimyasal bir dengesizlikten yani serotonin dengesizliğinden kaynaklandığını öne süren bilginin dolaşımda olduğunu söyleyen Moncrieff ve Horowitz çalışmalarından elde ettikleri bulguların bu bilgiyi desteklemediğini savundu.
Araştırmacılar uzun zamandır birçok sağlık otoritesi ve doktorun bu teoriyi savunduğunu ancak şimdiye kadar serotonin ve depresyon üzerine yapılan araştırmaların her iki yönde de kesin sonuçlara varılmasını sağlayacak kapsamlı bir incelemesinin yapılmadığını ifade etti.
Buna göre depresyonu tedavi etmekte kullanılan seçici serotonin gerialım inhibitörleri (SSRI) türü antidepresanların ilk bakışta serotonin sistemi üzerinde harekete geçerek depresyon-serotonin teorisini destekliyor gibi görünüyor. SSRI’lar geçici olarak beyindeki serotonin miktarını artıyor ancak bu depresyonun tam tersi etkiden kaynaklandığı anlamına gelmiyor.
Serotonin ve depresyonla ilgili on binlerce insanı kapsayan mevcut araştırma ve değerlendirmelerdeki kanıtların incelendiği ‘şemsiye‘ araştırmanın baş yazarı Moncrieff şunları söyledi: “Aksini kanıtlamak her zaman zordur ancak yıllar boyunca yürütülen çok sayıda araştırma sonucu şunu güvenle söyleyebiliriz ki depresyonun serotonin seviyesinin düşük olması ya da azalan serotonin aktivitesinden kaynaklandığına dair ikna edici kanıt yok. Binlerce insan antidepresanların özellikle de bırakmaya çalıştıklarında ortaya çıkan yoksunluk belirtisi gibi yan etkilerini yaşıyor. Ancak yine de antidepresan reçetesi yazan doktorlar artıyor. Bunun depresyonun kimyasal dengesizlikten kaynaklandığına dair yanlış inanışa dayandığı düşünüyoruz. Halkı bu konuda bilgilendirmenin zamanı geldi böylece bu ilaçları alıp almamak konusunda bilinçli tercihler yapabilirler.”
Karşı çıkanlar var
Ancak araştırmanın bulgularına karşı çıkan uzmanlar da var. Royal College of Psychiatrists (Britanya Psikiyatristler Birliği) sözcüsü antidepresanların depresyon tedavisi için önerilen etkili ilaçlar olduğunu belirterek “Bu değerlendirmeye dayanarak kimseye antidepresan kullanımını bırakmayı tavsiye etmiyor, ilaçları hakkındaki endişelerine dair hekime başvurmalarını öneriyoruz” ifadelerini kullandı.
