CANAN COŞKUN
canancoskun@diken.com.tr
@canancoskun
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği öne sürülen ‘sıfırlama tapesi’ne de yansıyan Üsküdar Burhaniye’deki Şehrizar Konakları’nda yer alan toplam 39 villanın ruhsatının iptal edilmesi kararı Danıştay tarafından onandı.
Davayı açan TMMOB Mimarlar Odası’nın avukatı Can Atalay “Kararın gereğinin yerine getirilmesi, yani söz konusu alanın eski haline getirilmesi ve yapıların yıkılması gerekir” dedi.
Danıştay: Hukuka uyarlık bulunmuyor
Şehrizar Konakları’nın ruhsatının iptal edilmesi kararını geçen günlerde onayan Danıştay 6’ncı Dairesi, uygulama imar planı onaylanmadan yapı ruhsatı verilemeyeceğini belirterek, söz konusu alandaki 39 adet yapının ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığını kaydetti ve daha önce yerel mahkemenin iptal kararını onadı.
Ne olmuştu?
Villaların inşa edildiği alan, Küçük ve Büyük Çamlıca kentsel ve doğal sit alanı sınırlarında ve Boğaziçi silüet alanında kalıyordu. Kamuoyuysa Şehrizar Konakları’ndan Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan arasında geçtiği belirtilen telefon konuşmasıyla haberdar olmuştu. İkili arasında geçtiği öne sürülen konuşmada Erdoğan, oğlu Bilal Erdoğan’a ‘evdeki paraları sıfırlaması‘ için talimat veriyor ama bunu yapmakta zorlanan oğul Erdoğan, babasına damatları ve o sırada Çalık Holding’in CEO’su olan Berat Albayrak’ın ‘Şehrizar önerisi‘ni aktarıyordu. Buna göre Albayrak, paranın 25 milyon dolarlık kısmının Ahmet Çalık’a verilmesini ve üstüyle de Şehrizar’dan daire almayı öneriyordu.
Hülle plan
17-25 Aralık yolsuzluk soruşturmaları kapsamında ortaya dökülen bu konuşmaların öncesindeyse söz konusu alana mevcut planlarda 6,5 metre konut yapılaşma izni verilirken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından 2008 yılında onaylanan imar planında yükseklik 9,5 metreye çıkarılmıştı. TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi de bu planın ve yapı ruhsatının iptali için dava açmıştı.
İstanbul 8’inci İdare Mahkemesi 17 Eylül 2009’da yürütmeyi durdurma kararı verince İBB bu kez de binaların taban alanı kat sayısının indirilip yüksekliğin aynı bırakıldığı başka bir planı onaylamıştı. Üsküdar Belediyesi de bu plana dayanarak 23 Temmuz 2010 tarihinde 39 yapı ruhsatı vermişti.
Karara rağmen satışa devam edildi
Mimarlar Odası ruhsatlarla ilgili de yürütmenin durdurulması ve iptali istemiyle dava açmıştı.
Dava kapsamında hazırlanan bilirkişi raporuna göre, 39 adet villa için verilen ruhsat izni planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine, üst ölçekli plan kararlarına ve kamu yararına uygun değildi.
Davalı Emlak Konut GYO, savunma dilekçesinde ‘söz konusu arazinin devlete gelir getirmesi amacıyla değerlendirildiğini‘ öne sürmüştü. İstanbul 4’üncü İdare Mahkemesi de Ocak 2012’de söz konusu raporu hükme esas almış ve villaların ruhsatını iptal etmişti. Kararda, villaların Boğaziçi siluetini etkilediği belirtilmişti.
Bu karara rağmen Toplu Konut İdaresi (TOKİ) iştiraki Emlak Konut GYO ve Çalık Holding iştiraki GAP İnşaat tarafından yapımına başlanan Şehrizar Konakları’nın satışına devam edildi.
Mahkemenin kararı doğrultusunda inşaatın durdurularak mühürlenmesi gerekiyordu ama İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü bu karara uymadı. Bakanlığın mahkemeye gönderdiği işleme konulmama yazısında “Taşınmaz üzerinde sürdürülen çalışmanın TOKİ ile özel inşaat firması arasında gelir paylaşımı modeliyle gerçekleştirilen bir proje olduğu ve proje sonunda elde edilecek kaynağın kamuya aktarılmasının söz konusu olduğu” deniyordu.
‘Tanıdık’ hakim
Mahkemenin iptal kararı üzerine davalılar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, İBB, Üsküdar Belediyesi ve Emlak Konut GYO kararı temyiz etti.
Tetkik hakimi Sedef Polat Türkdoğan’ın ruhsatı iptal eden kararın bozulması yönünde görüş vermesi üzerine Danıştay 6’ncı Dairesi de Mayıs 2013’te aynı yönde bir karara imza atmıştı. Hakim Türkdoğan’ın ismi bu karardan sonra Sinan Aygün’e ait Ankara’daki Togo İkiz Kuleleri’nin ‘yapı ruhsatının iptal edilmesi ve inşaatın mühürlenmesi‘ ve İstanbul Gaziosmanpaşa’daki riskli alan ilanı davalarında verdiği aleyhte görüşlerle karşımıza çıkmıştı.
Kararın bozulması üzerine dosya Şubat 2014’te yerel mahkemeye gönderilmiş ama İstanbul 4’üncü İdare Mahkemesi iptal kararında direnmişti.
Davalılar bu karara da itiraz edince dosya bu defa da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na taşınmıştı. Kurul, Nisan 2016’daki kararda temyiz talebini reddetmiş, mahkemenin iptal kararını onamıştı. Davalılar bu defa da kurula kararın düzeltilmesi talebinde bulunmuş, kurul bu talebi de reddetmişti.
Danıştay 6’ncı Dairesi, son kararıyla birlikte Şehrizar Konakları’nın yapı ruhsatının iptal edilmesi kararını onadı.
‘Yapıların yıkılması gerekir’
Kararı Diken’e değerlendiren Mimarlar Odası’nın avukatı Can Atalay şunları söyledi: “Bu çok önemli bir karar, çünkü bu kararın konusu olan yapılar bir dönem kamuoyunun gündemini meşgul etmişti. Türkiye yargısının mevcut hali ve Türkiye’nin şu andaki koşullarında böyle bir kararın verilebilmesi dikkate değerdir. Aynı zamanda bu kararın gereğinin yerine getirilmesi, yani söz konusu alanın eski haline getirilmesi ve yapıların yıkılması gerekir.”
